Page 15 -

Ә. Қайсы қышқыл едәуір күшті: Х немесе У?
2. Үйде су қайнатқан кезде шәйнек қабырғасында қақ түзіледі. Шәй-
некті тазалау үшін лимон қышқылының ерітіндісін қолданып қыз-
дырған кезде қақ еріп кетеді. Қақ құрамында қандай зат болады?

Қышқылдардың қасиеттері

Қышқылдардың барлығының дәмі қышқыл. магний
ЖОБАЛЫҚ НҰСҚА
Индикатор түсінің өзгеруі: таспасы
+
Н + индикатор → түсінің өзгеруі
Х У
Күлгін лакмус пен қызғылт сары метилоранж қышқыл ері-
Барлық құқықтар "Назарбаев Зияткерлік мектептері" ДБҰҰ-ға тиесілі
тінділерінде қызыл түске өзгереді. ▲ 2-сурет.
Қышқылдардың
Қышқылдың сутектік көрсеткіші рН< 7.
қасиеттерін салыстыру
Белсенді металдармен тұз және сутек түзіп әрекеттесу:
2Na + 2HCl → 2NaCl + H
(қ.) (сулы) (сулы) 2(г)
Негіздік және екідайлы оксидтермен тұз бен су түзіп
әрекеттесу:
CaO + 2HCl → CaCl + H O
(қ.) (сулы) 2(сулы) 2 (с.)
ZnO + 2HCl → ZnCl + H O
(қ.) (сулы) 2(сулы) 2 (с.)
Сілтілермен және ерімейтін негіздермен тұз бен су түзіп
әрекеттесу:
NaОН + HCl → NaCl + H O
(сулы) (сулы) (сулы) 2 (с.)
Ca(OН) + 2HCl → CaCl + 2H O
2(сулы) (сулы) 2(сулы) 2 (г)
Zn(OН) + 2HCl → ZnCl + 2H O
2(қ.) (сулы) 2(сулы) 2 (г)
Едәуір әлсіз қышқылдардың тұздарымен әрекеттесу:
К СО + 2HCl → 2КCl + H O + CO
2 3(қ.) (сулы) (сулы) 2 (с) 2(г)
Na SO + 2HCl → 2NaCl + H O + SO
2 3 (сулы) (сулы) 2 (с) 2(г)
Тұрақсыз қышқылдардың ыдырауы:
Н SO t°C H O + SO
2 3 → 2 (с.) 2(г)
Н SiO t°C H O + SiO
2 3 → 2 (с.) 2(қ.)
HNO t°C NO + O + H O (с.)
3 →
2(г)
2
2(г)
▲ 3-сурет.
Қышқылдардың қолданылуы Қышқылдың дәмі
Қышқылдар өнеркәсіпте және тұрмыста кеңінен қолданы-
лады. Мысалы:
СЕН БІЛЕСІҢ БЕ?
медицинада:
тұз, фосфор, азот және күкіртсутек қышқылдары негізіндегі Қымыздық, асжапырақ
дәрілік препараттар; және рауғашта көп мөл-
шерде қымыздық қыш-
минералды тыңайтқыштар:
қылы болады. Ол қышқыл
тұз, фосфор және күкірт қышқылдарының тұздары; дәм береді.

15