Page 17 -
P. 17

1.5  Негіздердің жіктелуі                                               Натрий гидроксиді
                                                                                    мен мүсәтір
                                                                                    спиртінің химиялық
                                                                                    формулалары
           1-ТАПСЫРМА                                                               арасында қандай
               1.  «Негіздердің жіктелуі» деген 1-суретті зерделе.                  ұқсастықтар бар?
               2.  Суреттерді негіздердің атауларымен сәйкестендір: алюминий гид-
            гидроксотоп саны) ЖОБАЛЫҚ НҰСҚА
                  роксиді, мыс (ІІ) гидроксиді, натрий гидроксиді және темір (ІІ) гид-
                  роксиді.
               3.  Негіздердің  сыртқы  белгілерін,  олардың  құрамын  салыстырып,
                  берілген негіздердің типтерін анықта.
   Барлық құқықтар "Назарбаев Зияткерлік мектептері" ДБҰҰ-ға тиесілі
               4.  Негіздер номенклатурасының ережесін құрас тыр.
               5.  «Негіздер» терминіне анықтама бер.
               6.  «Екідайлы негіздер» деген терминді түсіндіріп, мысалдар келтір.
              Тапсырманы орындау үшін тақырыптағы тірек сөздерді пайдалан.
               Негіздердің номенклатурасы. Негіздерді атау үшін ме-
           талл атауына «гидроксиді» деген сөзді қосып айтады. Егер бір
                                                                                   Al(OH) Cu(OH)  NaOH Fe(OH)
           элемент әртүрлі электрон беруге қабілетті болса, онда жақша                  3      2              2
           ішіне элемент берген электрон санын жазу керек.                         ▲  1-сурет. Негіздердің
               Мысалы, Ва(ОН) – барий гидроксиді;                                     жіктелуі
                                2
               Cr(OH)  – хром (III) гидроксиді.
                      3
           2-ТАПСЫРМА. Кестені дәптерге сызып алып толтыр.

            Формуласы              Атауы
            Zn(OH)
                  2
                                   Хром (III) гидроксиді                           ТІРЕК СӨЗДЕР:
            Al(OH)
                  3                                                                ■  бірқышқылды
                                   Калий гидроксиді
                                                                                   ■  көпқышқылды
            Co(OH)
                  3                                                                ■  суда еритін және суда
                                   Кальций гидроксиді
                                                                                     ерімейтін
               Негіздердің жіктелуі                                                ■  екідайлы негіздер

            Жіктеу типі           Негіздердің топтары   Мысалдар
            Суда ерігіштігі       Ериді               LiOH, KOH, NaOH
                                  Аз ериді            Са(ОН) , Mg(OH)
                                  Ерімейді                  2        2
                                                      Cu(OH) , Al(OH) , CuOH
                                                            2       3                Негіз
            Қышқылдылығы          Бірқышқылды         NiOH, KOH, CuOH                –  бір  немесе  бірнеше
            (негіз құрамындағы    Екіқышқылды         Са(ОН) , Cu(OH) , Fe(OH)       гидроксотоп  металл
                                  Үшқышқылды                2       2       2
                                                      Al(OH) , Fe(OH) , Co(OH)       атомымен байланысқан
                                                            3      3        3
                                                                                     қосылыс. Тек аммоний
           3-ТАПСЫРМА. Берілген сипаттамасы бойынша негіздерді жікте. Дәптеріңе      гидроксиді (аммиак суы
           әр типке жататын негіздерден мысалдар жаз.                                немесе аммоний гидра-
               1.  Зертханадағы сөреде мөлдір сұйықтығы және «_ОН» деген жазуы       ты) – аммиак сумен әре-
                  бар шынысауыт болды.                                               кеттескен кезде әлсіз не-
               2.  Сынауықта құрамында металдың бір атомы мен екі гидроксотоп        гіз – NH OH – еритін негіз
                                                                                           4
                  болатын көк тұнба түзілген ерітінді бар.                           түзіледі.
                                                                                                         17
   12   13   14   15   16   17   18   19   20   21   22