Page 33 -
P. 33
2. Химиялық элементтердің периодтық жүйесі
Неге атомдық массасы 126.90 йод химиялық Сен:
элементі периодтық кестеде атомдық
массасы 127.60 болатын теллур химиялық ■ И. Дёберейнер, Дж. Ньюлендс және
ЖОБАЛЫҚ НҰСҚА
элементінен кейін тұр? Д.И. Менделеев еңбектерін мысалға алып,
химиялық элементтердің жіктелуін;
Периодтық кесте – химиялық элементтерді топ- ■ И. Дёберейнер, Дж. Ньюлендс және
қа – қасиеттері бойынша ұяшыққа біріктіру әдісі. Д.И. Менделеевтің химиялық элементтерді
Барлық құқықтар "Назарбаев Зияткерлік мектептері" ДБҰҰ-ға тиесілі
Элементтерді периодтық кестеде орналастыру жіктеудегі артықшылықтары мен
олардың химиялық реакцияларға қалай қатысаты- кемшіліктерін;
ны туралы қорытынды жасауға мүмкіндік береді.
Белгілі химиялық элементтерді жіктеу талпынысы ■ периодтық кестені атомдық (протон)
200 жылдай бұрын қабылданған. Периодтық кес- нөмірінің өсу ретімен құрастыру
тені 1869 жылы Петербург университетінің химия принципін;
профессоры Дмитрий Иванович Менделеев жаса- ■ заманауи периодтық кесте және
ды. Сол кездегі периодтық кесте осы уақытта бел- Д.И. Менделеев кестесінің құрылымын;
гілі 63 химиялық элементтің физикалық қасиетіне
■ қасиеттері ұқсас элементтердің бір топқа
негізделген. Кейбір элементтерді ғалым болжады
жататынын білесің.
және олар кейіндеу ашылды. Болжамда ғалым
«эка-кремний» элементінің түсін, атомдық салма-
ғын, тығыздығы мен балқу температурасын си- Бұл тарауда:
паттады. 1886 жылы Д.И. Менделеев болжаған он
■ периодтық кестеде элементтерді
химиялық элементтің біреуі – германий ашылды,
орналастыру принципін;
элементтің қасиеті болжанған қасиеттерге сәйкес
келді. ■ «атомдық нөмір», «топ», «период»
Периодтық кесте 18 топ пен 7 периодқа бірікті- түсініктерінің физикалық мағынасы қандай
рілген химиялық элементтерді жіктеудің графиктік екенін;
түрдегі кескіні болып табылады. Химиялық эле- ■ химиялық элементтерді периодтық
менттер кестеде қасиеттері бойынша төрт – s, p, d кестенің бір тобына не біріктіретінін;
және f блокқа бөлінген.
■ топта және периодта элементтер мен
олардың қосылыстарының қасиеттерінің
қалай өзгеретінін білетін боласың.
Пәнаралық байланыс
Информатика курсынан кесте – ақпаратты гра-
фикалық түрде бейнелеу екенін білесің.
