Page 93 -

3+
2+
+
2+
3+
2. Сапалық реакция көмегімен ерітіндідегі NH , Ca , Аl , Zn , Mg , Cr ,
2+
4
2+
3+
2+
2+
Ba , Cu , Fe , Fe иондарын анықтау.
Аl ,Zn ,
2+
3+
Катион NH + Ca 2+ Ba 2+ Cu 2+ Fe 2+ Fe 3+
4 Mg Cr 3+
2+
Реактив Сілті Құрамында Сілті SO 2- Сілті 1) калий гексацианно- 1) калий гексацианно-
4
ерітіндісі, 1) SO ерітіндісі, ерітіндісі ферраты (ІІІ) (қызыл ферраты (ІІ) (сары
2-
4
t , лакмус 2) C O NH СІ қан тұз) K [Fe(CN) ] қан тұз) K [Fe(CN) ]
0
2-
ЖОБАЛЫҚ НҰСҚА
2 4 4 3 6 4 6
қағазы иондары (қанықан 2) cілті ерітінділері 2) роданид ион
-
бар тұздар ерітіндісі) CSN калий немесе
аммоний роданиді
Барлық құқықтар "Назарбаев Зияткерлік мектептері" ДБҰҰ-ға тиесілі
Қышқылдар, сілтілер, тұз ерітінділерімен жұмыс жасау ережелерін
еске түсір! Металл катиондарын анықтау үшін кестеде көрсетілген реак-
тивтерді қолдан. Сапалық реакциялардың белгілерін бақыла. Сапалық
реакциялардың теңдеулерін құрастыр.
3+
2+
Fe және Fe иондарының сапалық реакция теңдеулері:
3FeCl + 2K [Fe(CN) ] = Fe [Fe(CN) ] + 6KCl
2(сулы) 3 6 (сулы) 3 6 2(қ) (сулы)
3Fe 2+ + 6Cl - + 6K + + 2[Fe(CN) ] 3- = Fe [Fe(CN) ] + 6K + + 6Cl -
(сулы) (сулы) (сулы) 6 (сулы) 3 6 2(қ) (сулы) (сулы)
3Fe 2+ + 2[Fe(CN) ] 3- = Fe [Fe(CN) ]
(сулы) 6 (сулы) 3 6 2(қ)
4FeCl + 3K [Fe(CN) ] = Fe [Fe(CN) ] + 12KCl
3(сулы) 4 6 (сулы) 4 6 3(қ) (сулы) ▲ 2-сурет. Қауіпсіздік
4Fe 3+ + 3[Fe(CN) ] 4- = Fe [Fe(CN) ] техникасының ережесі
(сулы) 6 (сулы) 4 6 3(қ)
Зерттеу қорытындысын кестені дәптерге сызып алып толтыр.
СЕН БІЛЕСІҢ БЕ?
Катионды Молекулалық, толық, қысқартылған
Катион Бақылау
анықтайтын реактив реакция теңдеулері Барийдің суда еритін қо-
сылыстары улы, медици-
нада қолданылатын барий
сульфаты ғана улы емес.
СҰРАҚТАР МЕН ТАПСЫРМАЛАР Барий иондарымен улан-
ғанда 10% натрий сульфа-
1. Катиондар және оларға сәйкес реагенттерді сәйкестендір: ты (глаубер тұзы) ерітінді-
a) NH + 1. K [Fe(CN) ]
4 4 6 сі қолданылады. Барийдің
ә) Ba 2+ 2. C O 2- суда еритін тұздары натрий
2 4
б) Fe 3+ 3. SO 2- сульфатымен әрекеттесіп,
4
в) Ca 2+ 4. OH - ерімейтін барий сульфаты-
на айналады. Осы мақсатта
2+
2+
2+
2+
3+
2+
2. Al , Ca , Zn , Mg , Ba , Cu катиондарының қайсысының гидрок- магний сульфатын да пай-
сиді сілтінің артық мөлшерінде еруі мүмкін? Реакция теңдеулерін далануға болады.
жаз.
3. Реакция нәтижесінде Fe [Fe(CN) ] ↓ заты тұнбаға түссе, қандай зат-
3 6 2
тардың әрекеттескенін молекулалық, иондық теңдеулер арқылы
КҮРДЕЛІ ТАПСЫРМА
көрсет.
Металл тұздарының жа-
4. Алюминий хлориді ерітіндісінде барий нираты қоспасы барын лынды белгілі бір түске
қалай дәлелдеуге болады?
бояу себебі неде? Натрий-
2+
3+
5. Fe , Cr , Cu иондарын бір реактивтің көмегімен қалай анықтауға дің жалынды сары түске
3+
болады? бояуын мысалға ала оты-
рып түсіндір.
93