Page 94 -

5.3 Аниондарды сапалық анықтау

Түркістан ТАПСЫРМА. Иондардың сапалық реакциялары.
облысындағы 1. Сu , Ba , Fe катиондарының сапалық реакция теңдеулерін жаз.
2+
2+
2+
«Сарыағаш» Реакция нәтижесінде түзілетін тұнбалардың түсін анықта.
2-СҚА
шипажайындағы 2. Cl , SO , PO , SiO аниондарын қандай сапалық реакциялар көме-
2-
-
2-
3-
4
4
3
минералды су гімен анықтайды? Реакция нәтижесінде тұнба түссе, олардың түсі
түрлі ауруларға қандай болады?
шипа. Минералды
Барлық құқықтар "Назарбаев Зияткерлік мектептері" ДБҰҰ-ға тиесілі
судың құрамында Анионды анықтау ерекшеліктері. Аниондарды сапалық
хлорид-, сульфат-, анықтауда қолданылатын реактивтер: өзіне тән, таңдаулы, топ-
карбонат-аниондары тық болып бөлінеді. Өзіне тән реактив арқылы тек қана бір ион-
бар екендігін қалай ды анықтайды. Таңдаулы реактивтер бір немесе әртүрлі топқа
ЖОБАЛЫҚ НҰ
анықтауға болады?
жататын бірнеше ионмен әрекеттеседі. Топтық реагент белгілі
топ иондарының барлығымен реакцияға түседі. Аниондардың
2-
3-
бірінші аналитикалық тобына SO , CO , PO , SiO аниондары
2-
ТІРЕК СӨЗДЕР: 4 3 4 3
-
біріктірілген, топтық реагенті – барий хлориді. Екінші топқа Cl ,
-
-
2-
■ аниондарға сапалық Br , I , S иондары жатады. Топтық реагент болып күміс нитраты
-
-
реакция есептеледі, суда аз еритін күміс тұздары түзіледі. NO , CH COO
3 3
■ топтық реагент т. б. иондар үшінші топты құрастырады. Олардың тұздары суда
жақсы ериді, топтық реагенті болмайды. Сапалық реакция
■ таңдаулы (селективті)
реагент кезінде бірдей ақ түсті тұнбалар түзілген жағдайда, тұнбаның
түзілу сипатына және қышқылмен әрекеттесуіне қарап анион-
дарды ажыратады.
ЗЕРТХАНАЛЫҚ ЖҰМЫС. Аниондарға сапалық реакция.
Қауіпсіздік техникасының ережелерін сақта!
• Шыны ыдыстармен жұмыс жасағанда абай бол!
• Қышқыл, сілті, тұз ерітінділерімен жұмысты мұқият жаса.
1-тапсырма. Жеке әрбір анионды анықтайтын реактивті анықта. Ани-
ондардың сапалық реакцияларын зертте. Кестені дәптерге сызып алып
толтыр.
Аниондарды анықтау кестесі
Аниондар Cl - Br - I - SO 2- PO 3- NO 3- SiO 2- CO 2-
4 4 3 3
Реактив
Реакция белгілері
2-
2-
2-тапсырма. Нөмірленген сынауықтарда құрамында SO , CO , PO
3-
▲ 1-сурет 4 3 4
аниондары бар натрий тұздарының ерітінділері құйылған. Сынауықтарда
қандай зат құйылғанын тәжірибе жүзінде анықта. Сәйкес реакциялардың
молекулалық, иондық теңдеулерін жаз.
Аниондарды анықтау. Тұздар ерітіндісіндегі сульфат ион-
дарын барийдің суда еритін тұздарымен анықтайды. Әрекеттесу
нәтижесінде барийдің ақ түсті, ерімейтін тұздары түзіледі.

94