Page 247 -

Амплитуда - высота или глубина волны, рассчиты- Бүкіләлемдік тартылыс күші немесе гравитация-
ваемая от положения равновесия. лық күш – әлем кеңістігінде де, Жер бетінде де де-
The amplitude in wave motion, is the distance from нелер арасындағы тартылыс күші. Гравитациялық
equilibrium position to crest or trough. күш денелердің күйіне тәуелді емес.
Астрономиялық бірлік – Жердің Күнді айналу ор- Силу притяжения между телами во Вселенной и на
битасының орташа радиусы. 1 а. б.=149,6 млн.км поверхности Земли называют силой всемирного
=1,5 ∙ 10 м. тяготения или гравитационной силой. Гравитаци-
11
Бірінші ғарыштық жылдамдық – траекто-ЫҚ НҰСҚА
онная сила не зависит от состояния тела.
Астрономическая единица (а. е.) представляет со-
бой единицу длины, приблизительно равную рас- The force of attraction between bodies in the universe
стоянию от Земли до Солнца. 1 а. е.=149,6 млн.км and on the surface of the Earth is called the force
Барлық құқықтар "Назарбаев Зияткерлік мектептері" ДБҰҰ-ға тиесілі
=1,5 ∙ 10 м. of universal gravitation or gravitational force.
11
Gravitational force does not depend on the state of
The astronomical unit (AU or au or a.u. or sometimes
the body.
ua) is a unit of length approximately equal to the
distance from the Earth to the Sun. 1 astronomical unit= Бұрыштық жылдамдық – бұрылу бұрышының
149 597 870 700 metres. (φ), бұрылуға кеткен уақытқа (t) қатынасына тең
шама. Белгіленуі – ω; өлшем бірлігі – рад/секунд;
Б
рад ∆φ
Бірқалыпты түзусызықты қозғалыс ‒ түзу сы- [ω]=[ ]; формуласы ω= . Бұрыштық жыл-
с ∆t
зық бойымен тең уақыт аралығында дененің бірдей →
орын ауыстыруы. дамдық ω – айналу осьтің бойымен бағытталатын
векторлық шама. Дененің бірқатар уақытта жүр-
Равномерное прямолинейное движение – дви- ген доға ұзындығымен анықталады. Айналған де-
жение по прямой, при котором за любые равные ненің кез келген нүктесінде бұрыштық жылдамдық
промежутки времени материальная точка совер- тұрақты ω=const болады.
шает равные перемещения.
Угловая скорость — величина, равная отношению
Uniform motion is the motion of an object in which угла поворота (φ) ко времени, затраченному на этот
the object travels in a straight line and its velocity поворот (t). Обозначение — ω, единица измерения —
ЖОБАЛ
remains constant along that line as it covers equal
рад ∆φ
distances in equal intervals of time, irrespective of the рад/с, [ω]=[ ], формула ω= . Угловая ско-
duration of the time. → с ∆t
рость ω – векторная величина, направленная вдоль
оси вращения. Определяется длиной дуги, прой-
риясы дөңгелек орбита бойымен, Жерге жақын денной телом за определенный период времени. В
қашықтықта қозғалатын, бүкіләлемдік тартылыс любой точке вращающегося тела угловая скорость
заңы негізінде жүзеге асатын қозғалыс жылдам- постоянна (ω = const).
дығын айтады.
Angular velocity angular velocity refers to how fast
Первой космической скоростью называется ско- an object rotates or revolves relative to another point,
рость движения тела, движущегося по круговой i.e. how fast the angular position or orientation of an
орбите вблизи поверхности Земли на основе закона object changes with time. It has a symbol ω; unit of
всемирного тяготения.
rad ∆φ
The first cosmic velocity is the minimal starting speed measurement - [ω]=[ ]; formula ω= .
s ∆t
that is necessary for a body to overcome the Earth’s The angular velocity vector itself points along the axis
gravitational fields. of rotation. It is determined by the length of the arc,
Бойлық толқын – орта бөлшектері тербелісінің overcome by the body for a certain period of time. At
бағыты толқынның таралу бағыты бойында жататын any point of the rotating body, the angular velocity is
толқын. constant ω = const.
Продольная волна – это волна, при распростране- Бұрыштық үдеу – бірлік уақыттағы бұрыштық жыл-
нии которой смещение частиц среды происходит в дамдықтың өзгерісін сипаттайтын шама. Белгіленуі –
д
направлении распространения волны.  pad
Ԑ; өлшем бірлігі – рад/секунд ; [ε]=  2  ; форму-
2
2
A longitudinal wave is a wave during the propagation ∆ω  c � 
of which a displacement of particles of the medium ласы ε= .
occurs in the direction of wave propagation. ∆t
247