Page 249 -

That is, where k is a constant factor characteristic of The loudness depends on the amplitude of the
the spring, its stiffness, and x is small compared to the vibration. It will be louder when the amplitude is high.
total possible deformation of the spring. Дыбыс рефракциясы – біртекті емес ортада (ат-
Д мосфера қабаттары, мұхит суы) дыбыс сәулелері
Дене импульсі – дененің массасы мен жылдам- бағытының өзгеруі. Дыбыс сәулелері дыбыс жыл-
дығының көбейтіндісіне тең физикалық шама. дамдығы аз болатын ортаға қарай қисаяды.
Физическую величину, равную произведению мас- Звуковая рефракция — изменение направления
Деформация (от англ. deformation – «искажение») – ЫҚ НҰСҚА
сы тела на его скорость, называют импульсом тела. звуковых лучей в неоднородной среде (атмосфер-
ные слои, воды океана). Звуковые лучи искривля-
Momentum is the product of the mass and velocity
ются в среде, в которой скорость звука меньше.
of an object. It is a vector quantity, possessing a
Барлық құқықтар "Назарбаев Зияткерлік мектептері" ДБҰҰ-ға тиесілі
magnitude and a direction in three-dimensional space. Sound waves travel outward in straight lines from their
source until something interferes with their path. When
Денелер жүйенің импульсі – осы тұйық жүйедегі
sound changes medium (enters a different material)
барлық денелер импульстерінің векторлық қосын-
at an angle other that 90 degrees, it is bent from its
дысына тең.
original direction. This change in angle of direction
Импульс системы тел равен векторной сумме всех is called refraction. Because of the angle, part of the
импульсов тел этой замкнутой системы. wave enters the new medium first and changes speed.
The momentum of a system of particles is the vector The difference in speeds causes the wave to bend.
sum of their momenta. Е
Дененің салмағы – денелердің аспаға немесе Еркін тербелістер – тепе-теңдік күйден шыға-
тірекке түсіретін серпімділік күші рылғаннан кейін жүйенің тербелісі сыртқы
Вес тела – сила упругости, с которой тело действует күштердің әсерінсіз болатын тербеліс.
на подвес или опору. Под свободными колебаниями подразумеваются
The Earth's gravity pulls down on an object and this колебания, при которых колебания системы после
force is called weight. выведения из положения равновесия происходят
ЖОБАЛ
Деформация – сыртқы күштер әрекетінен дене без действия внешних сил.
пішінінің немесе көлемінің өзгеруі («deformatio» Free oscillation is the oscillation of a body or system
латын сөзі, бұрмалау – деген мағынаны білдіреді). with its own natural frequency and under no external
influence other than the impulse that initiated the
изменение формы или размеров тела под действи- motion.
ем внешних сил. Еркін түсу – тек қана ауырлық күшінің әсерінен
Deformation In materials science, deformation refers болатын қозғалыс.
to any changes in the shape or size of an object due to Движение тел только лишь под действием силы
an applied force or a change in temperature. тяжести называется свободным падением.
Дифракция – толқындардың түзусызықты тара- Free fall is any motion of a body where gravity is the
лудан ауытқуы немесе бөгеттерді орағытып өтуі only acceleration acting upon it.
(«difractus» – латын сөзі, «сынған» деген мағынаны Еріксіз тербелістер – сыртқы периодты күштердің
білдіреді). әрекетінен болатын тербелістер.
Отклонение волн от прямолинейного распростра- Вынужденные колебания — колебания, происхо-
нения или огибание волнами препятствий называ- дящие под воздействием внешних периодических
ется дифракцией (от лат. difractus — «разломанный, сил.
переломанный, огибание препятствия волнами»).
Forced Oscillation. When a body oscillates by being
Diffraction - the spreading of a wave as it goes past influenced by an external periodic force, it is called
an obstacle or through an aperture. forced oscillation.
Дыбыс қаттылығы – дыбыс көзі тербелістерінің Ж
амплитудасымен анықталатын шама.
Жарық жылы – жарық сәулесінің вакуумде
Громкость звука — величина, определяемая ам- 300 000 км/с жылдамдықпен бір жылда жүріп өтетін
плитудой колебаний источника звука. арақашықтық. 1 ж.ж.=9,47 ∙ 10 м.
15

249