Page 120 -

1-ТАЛҚЫЛАУ. Темекі Есірткінің салдарынан есте сақтау қабілеті нашарлап, қимыл
шегудің жүрек-қантамыр- қозғалыстың үйлесімділігі, ойлау әрекеті, жауап реакциясының
ларының ауруларына әке- нақтылығы жойылады. Тыныштандырғыштарға қандай да
луінің себептері неде деп
ойлайсың? бір аурудың белгілерін басу, ұйықтауға көмектесетін, күйзелісті
азайтатын депрессанттар жатады. Олар ауруға шалдыққан
ЖОБАЛЫҚ НҰСҚА
дене бөлігінен миға қарай жүйке импульстерінің өтуін тежейді.
Оларды артық мөлшерде қолдану өте қауіпті, мысалы, параце-
томолды артық мөлшерде қабылдағаннан бауыр ауыр зақым
алады. Галлюциногендерге адамның сезімін өзгерте алатын
Барлық құқықтар "Назарбаев Зияткерлік мектептері" ДБҰҰ-ға тиесілі
2-ТАЛҚЫЛАУ. Не се- заттар жатады. Олардың әсерінен, көру, есту, иіс сезу сияқты
бептен есірткіні бір рет сезім мүшелерінің сигналына жауап реакциясы өзгереді.
қолданған адам келесіде Әсерлендіруші немесе жағымды әсер тудырушы заттарға
оның дозасын арттыруды алкоголь, есірткілер мен темекіні жатқызуға болады.
көздейді?
Никотин миға 20 секунд ішінде жетіп әсерлендіреді. Оның
әсері ағзада тәуелділік тудырады.
Алкоголь - спиртті ішімдіктер, құрамындағы алкоголь эта-
нол түрінде болады.
Алкогольдің қысқа мерзімді әсеріне ұйқышылдық, те-
пе-теңдік, бұлшық еттің бақылануы мен талдаудың нашарлауы
ЕСІҢДЕ САҚТА! жатады. Бұның салдарынан көру мен сөйлеуге өзгеріс кіреді.
Алкогольдің ұзақ мерзімді әсері бауыр мен мидың зақымда-
Есірткілік заттардың кез
келгені ағзада тәуелділік нуына әкеледі. Себебі бауыр қанды алкогольден тазартуға
тудырады. жауапты. Уақыт өте келе бауыр жасушалары осы уытты хими-
катпен уланып, бауыр циррозға ұшырайды.
Адамның қуану, мақсат қою, өз іс-әрекетін бақылауда ұстау,
жігерлену сияқты қажеттіліктері жойылады. Адамда біртіндеп
үрейлену, қорқыныш сезімі басым болып, ашуланшақтық, өзін
-өзі басқара алмау сияқты салдар байқалады. Шамадан тыс
Есірткі мөлшерде қолданылған есірткі өлімге әкеледі.
қолданғанға
дейін 1 айдан соң
ӨЗІҢДІ ТЕКСЕР

1. Есірткі қолданудың адамға жағымды әсер беруінің салдары неліктен
жағымсыз болып келеді?
2. «Мас болуы» дегенді қалай түсіндіруге болады?
3. Неліктен есірткілерді ауырсынуды басу мақсатында қолданады?

КҮРДЕЛІ ТАПСЫРМА. Кокаин қолданған адамның миын сканерге түсірген-
▲ Есірткінің ми дегі көрініс суретте берілген. Ондағы қызыл түс ми белсенділігін көрсетеді.
белсенділігіне әсері Мидың белсенділігінің өзгеруін түсіндір.

120