Page 115 -

7.4 Рефлекс доғасы Ыстық шәйнекке
қолымыз тие
салысымен біз
Рефлекс оның ыстық екенін
біліп, қолды дереу
Жауап реакцияға қарағанда рефлекс автоматты түрде тартып ала қоямыз.
жүреді. Себебі, оның жүзеге асырылуына ми қатыспайды. Кез Ми қалайша ағзаға
келген адам жеке қабілеттеріне қарамастан ыстықтан қолын заттың ыстық
немесе суық екені
ЖОБАЛЫҚ НҰСҚ
тартып алу сияқты рефлекстерді жүзеге асыра алады. Рефлекс ТІРЕК СӨЗДЕР: А
туралы айта алады?
жылдамдығының төмен, не жоғары болуы жүйке жүйесінің
Барлық құқықтар "Назарбаев Зияткерлік мектептері" ДБҰҰ-ға тиесілі
ауруға шалдығуы немесе зақымдалуының белгісі болып та-
былады. Мысалы, рефлекстің баяу жүруі қалқанша безі гор-
мондарының жетіспеушілігінің белгісі гипотиреоздың орын ■ рефлекс
алуын көрсетеді. Рефлекс мысалдарына кірпік қағу, сілекейдің ■ рефлекс доғасы
бөлінуі, жөтелу, түшкіру, бездердің сөл бөлуі, жүректің соғуын
және асқорыту мүшелеріндегі перистальтиканы жатқызамыз. ЗЕРТТЕУ
Рефлексті қалай зерт-
1-ТАПСЫРМА. Ұсынылған сызбаны пайдалана отырып рефлекс доға- теуге болады?
сының құрамбөліктерін анықта. Доғаның әрбір құрам бөлігінің қызметін Неврологиялық балға-
түсіндір. ның көмегімен тізеде-
гі тобықтың астыңғы
жағындағы сіңірге соққы
беру арқылы әсер ет.
Аяқтың алға қарай кө-
терілуін бақыла.

Сезгіш жүйке талшығы Тізі
Рецептор рефлексі

Жұлын

Сұр зат
Ыстық затқа жанасу Ақ зат

Хирург тізедегі сіңірге
Эффектор арқылы балғамен әсер еткенде
жауап қайтару Қозғалтқыш жүйке ағзаның жауап қайтаруы
талшығы
қалай жүзеге асырыла-
ды? Бұл жауапқа қандай
нейрондар қатысады?

▲ Рефлекс доғасы
2-ТАПСЫРМА. Жүйке импульсінің өту жылдамдығын есепте.
Қолдарыңнан ұстап бір үлкен шеңберге тұрыңдар. Бір оқушы тітіркен-
діргіш рөлін атқарып, екінші оқушының қолын ақырын қысып сигналды
жібереді. Сигнал шеңбердегі оқушылардан (нейрондар) айналып өткен
уақытын есепте. Сигналдың бірінші оқушыдан басталып оған қайтып кел-

115