Page 144 -

1-ТАЛҚЫЛАУ. Сперма- Жұмыртқа жасушасының құрылысы
тозоид-құйрықсыз, тек
басын ескеретін болсақ, Ооцит, овоцит, жұмыртқа жасушасы - өлшемі үлкен, қозғал-
адам денесіндегі ең кіш- майтын аналық жыныс жасуша. Жұмыртқа жасушасы сперма-
кентай жасуша. Жалпы тозоид және басқа сомалық жасушалармен салыстырғанда
ұзындығы 55 мкм, басы- өлшемі үлкен болып келеді. Жұмыртқа жасушасын жай көзбен
ЖОБАЛЫҚ НҰСҚА
ның ұзындығы шамамен
5мкм, ал ені 3 мкм болады. көруге болады. Жұмыртқа жасушасының пішіні шар тәрізді,
сырты арнайы қабықшалармен қапталған. Жұмыртқа жасу-
шасының цитоплазмасы ооплазма деп аталады, құрамында
эмбрионның алғашқы кезде дамуы үшін қоректік заттар бар.
Барлық құқықтар "Назарбаев Зияткерлік мектептері" ДБҰҰ-ға тиесілі
Ядросы гаплоидты. Қабықшалары: ең сыртында фолликул жа-
сушаларынан қалыптасқан сәулелі тәж қоршайды. Мөлдір
қабықша жұмыртқа жасушасын механикалық зақымдалудан
қорғап сперматозоидтардың енуіне кедергі жасайды.

Сәулелі тәж
Плазмалық мембрана

Ядрошық
Ядро
Цитоплазма

Мөлдір қабықша

1-ТАПСЫРМА. Суреттегі деректер бойынша сперматозоид пен жұмыртқа
жасушасының құрылысын салыстыр.
Жұмыртқа
жасушасының ПРАКТИКАЛЫҚ ЖҰМЫС. Сперматозоид пен жұмыртқа жасушасын зерттеу.
құрылысы
▲
2-ТАПСЫРМА. Жарық микроскобымен жұмыс жасау дағдыларыңды қол-
данып, “Сперматозоид” және “Жұмыртқа жасушасы” микропрепараттарын
зертте. Пішіні мен санын анықтап, суретін салып, құрам бөліктерін белгіле.

2-ТАЛҚЫЛАУ. Спермато- ӨЗІҢДІ ТЕКСЕР
зоидтың өлшемі жұмыртқа
жасушасына қарағанда 1. Жыныс жасушаларының биологиялық маңызы неде?
неліктен кіші болып келеді 2. Сперматозоид атқаратын қызметіне қалай бейімделген?
деп ойлайсың? 3. Жұмыртқа жасушасы атқаратын қызметіне қалай бейімделген?
4. Жыныс жасушалары мен кез келген жануар жасушасында қандай
ортақ құрылымдар бар?
СЕН БІЛЕСІҢ БЕ?
5. Сперматозоид пен жұмыртқа жасушасының құрылысы жағынан
ұқсастығы неде?
Жұмыртқа жасушасы тері
жасушасынан 4 есе, спер-
матозоидтан 16 есе, ал КҮРДЕЛІ ТАПСЫРМА. Адамдардан басқа қандай тірі ағзаларда спрема-
эритроциттен 26 есе үлкен. тозоид пен жұмыртқа жасушасы бар?

144