Page 64 -
P. 64
6.2 Бұлшықет ұлпалары. Бұлшықеттердің
құрылысы және қызметі
Бұлшықет ұлпалары Жүрек
textbooks nis edu kz
түрлері мен құрылысы бұлшықет Жүрек бұлшықет ұлпалары-
ның жасушалары импуль-
ұлпасы
Бұлшықет ұлпалары стерді қабылдап, өткізуге
құрылымы мен шығу тегі қабілетті. Қозу кардиомиоци-
бойынша ерекшеленеді, ттер арқылы жылдам
беріліп, ми окардты тұта-
бірақ жиырылғыштық қа- стай қамтиды, сол арқылы
сиет олардың барлығына жүрекше мен қарыншалардың
ортақ. Олар бұлшықет тал- Бірыңғай ырғақты жиырылуын туғы-
салалы
шықтары – миоциттерден бұлшықет зады. Жүрек бұлшықетінің
тұрады. Бұл жасушалар жүй- ұлпасы бұл қасиеттері жүрек бұл-
ке импульстерін қабылдай- Қаңқа бұлшықет ұлпасы шықеті ұлпалары құрылы-
ды және оларға жауап береді. Бұлшықет ұлпасының адам мымен қалай байланысты
Бұлшықет ұлпалары құ- ағзасында орналасуы болатынын ойлан.
рылысына қарай: бірыңғай
салалы; көлденең жолақты Бұлшықет ұлпасы
болып бөлінеді.
Бірыңғай салалы бұл-
шықет ұлпасы сүйір ұштары Бірыңғай Көлденең
бар ұсақ жасушалардан тұра- салалы жолақты
ды. Әр жасушаның ортасын- Жүрек бұлшықет ұлпасы
да бір ядро бар. Тыныс алу
жолдары, қан тамырларының Тірек сөздер
қабырғалары, асқорыту және Қаңқа Жүрек
жыныс жүйесі мүшелері осы Бұлшықет ұлпасы, мио-
цит, бұлшықет талшықтары,
ұлпадан тұрады. бірыңғай салалы бұлшықет
Көлденең жолақты бұлшықет ұлпаларының жасушала- ұлпасы, көлденең жолақты
ры – цилиндр пішінді көп ядролы шоғырлар. Микроскоппен қаңқа бұлшықет ұлпасы/жүрек
көлденең жолақты бұлшықет ұлпасы микропрепаратын қа- бұлшықет ұлпасы, бұлшықет
рағанда, белгілі бір ретте жасушалар цитоплазмасында ор- шоғыры, фасция, сіңір.
наласқан арнайы бұлшықет нәруыздарынан құралған ақшыл
және күңгірт жолақтарды көруге болады. Осыған байланысты
бұлшықет ұлпасы көлденең жолақты деп аталады. Қаңқа бұл-
шықеттері сіңірлермен сүйектерге бекітіліп, дененің қозға-
лысын қамтамасыз етеді. Олар көлденең жолақты қаңқа
бұлшықет ұлпаларының жасушаларынан қалыптасады.
Жүрек қабырғалары көлденең жолақты жүрек бұл- Бірыңғай салалы
шықет ұлпалары жасушаларынан тұрады. Бұл ұлпаның бұлшықет ұлпасы
жасушалары тармақталып, көршілес жасушалармен бай-
ланысады және тор қалыптастырады. Жүрек бұлшықет ұл-
паларының жасушаларында орналасқан митохондриялар
санының көп болуы жүрек бұлшықеттерінің шаршамай
жұмыс жасауына мүмкіндік береді.
Қаңқа бұлшықет ұлпасы
64

