Page 68 -

6.4 Қаңқа зақымдануы кезінде дәрігерге

дейінгі алғашқы жәрдем көрсету ережелері

Қаңқаның зақымдану түрлері
textbooks nis edu kz
Әділ дене тәрбиесі сабағында
Сен байламдардың буын- допты теуіп қалып, артынша,
дағы сүйектерді байланысты- аяғы қатты ауырып кеткенін
сезді. Біраз уақыттан кейін
ратынын білесің. Дегенмен, ауырсыну аймағы ісіп, қыза-
епсіз қимыл нәтижесінде рып кетті. Сыныптас тары:
олардың созылуы мүмкін. «Өзі басылады!» – деп, дәрігер-
Байламдардың созылуы ге бармай-ақ орындыққа оты-
буын ішіндегі сүйектер оқыс рып, тынығып алуға кеңес
берді. Олардың кеңестеріне
қимыл немесе епсіз аяқ басу, құлақ асуы керек пе? Ойланып
сүріну кезінде артық салмақ көр, зардап шегушіге қандай
түскеннен тайып кетуінен пай- алғашқы жәрдем шараларын
да болады. Мұндай жарақат- көрсете аласың?
тың нәтижесінде байламдар Табан байламының созылуы
әлсірейді және асқынулар пайда болады. Бірінші белгілері:
ісіну, ауырсыну, кейде қанталау. Мүмкіндігінше тез арада жа-
рақаттанған адамға алғашқы жәрдем көрсету қажет.
Алғашқы жәрдем көрсетуге даярлығы жоқ адамның пайда-
сына қарағанда зияны көбірек тиіп кетуі мүмкін екенін естен
шығармаған жөн. Сондықтан дәрігерге дейінгі алғашқы жәр-
демнің қарапайым ережелерін білу өте маңызды. Тірек сөздер
Байламдардың созылуы, буын-
1-тапсырма Байламдар созылғанда көрсетілетін алғашқы жәрдем ның шығуы, ашық/жабық сы-
кезеңдерін мұқият зертте. Мұны жеке және топта жасай білуге үйрен. нық, дәрігерге дейінгі алғашқы
жәрдем.

Ауырсынуды азайту
үшін суық компресс басу Таңып байлау Зақымдалған буын-
ды қозғай бермеу
Буынның шығуы – буын сүйектерінің өз орнынан тайып
кетуі. Буынның шығуы салдарынан сіңір созылып кетуі, кей- Иық буынының шығып кетуі
де байламдардың жыртылуы мүмкін. Бұл ісінуге және қатты
аурсынуға әкеледі.
Сынық – сүйек тұтастығының бұзылуы. Мұндай жарақат-
тардың белгілері – қатты ауыру, қозғалыстың қиындауы,
ісіну, деформация.
Сүйектердің сынуы екі түрлі болады – ашық және жабық
сынықтар. Егер тері жарақаттанбаған болып, жұмсақ ұлпа-
лары іштен жыртылмаған болса, онда ол – жабық сынық. Білектің жабық сынығы

68