Page 105 -

textbooks nis edu kz
4.4 Демографиялық көрсеткіштер

және оны есептеу жолдары

Демографиялық көрсеткіштерді қарастырмастан бұрын
«демография» терминін білу керек. Демография (грекше Сен:
«demos» – халық және «grapho» – жазамын ) – белгілі бір ха- ✔ демографиялық
лықтың, ұлттың, ұлыстың, этникалық топтың санын, құрамы көрсеткіштерді
(туу, өлім-жітім
мен құрылымын, аумаққа бөлінуін, өсу не кему динамикасын
коэффициенттері, табиғи,
қоғамдық-тарихи жағдайлармен байланыстырып зерттейтін механикалық, жалпы өсім,
әлеуметтік ғылым саласы. Ал демографиялық көрсеткіштер- халықтың ұдайы өсуі)
ге туу, өлім-жітім коэффициенттері, табиғи, механикалық, атауды (қазақстандық
жалпы өсім және халықтың ұдайы өсуі жатады. көрсеткіштерді басқа
аймақтар мен елдердің
Берілген графиктен Ұлыбританияның демографиялық
көрсеткіштерімен
көрсеткіштерінің жылдық өзгерісін көруге болады. салыстыру негізінде);
✔ демографиялық
1 200 000 көрсеткіштерді
графикалық түрде
1 000 000
ұсынуды үйренетін
800 000 боласың.
Туылғандар саны
600 000
Өлім-жітім саны
400 000
Табиғи өсім
200 000
0
1901 – 1911 1911 – 1921 1921 – 1931 1931 – 1951 1951 – 1961 1961 – 1971 1971 – 1981 1981 – 1991 1991 – 2001 2001 – 2008

Ұлыбританияның демографиялық көрсеткіштерінің жылдық өзгерісі

? Ұлыбританияда туу көрсеткіші артуда ма кемуде ме?
Осыған байланысты болашақта табиғи өсім артады ма, әлде кемиді ме?

Демографиялық көрсеткіштерді қалай есептейді?
Туу, өлу коэффициенттері – бір жылда тірі туылғандар
мен қайтыс болған адамдардың жалпы санының халық са-
нына қатынасының промиллемен (‰) көрсетілген демог-

рафиялық көрсеткіші. Есептеу формуласы:

К (жалпы туу) = N ∙ 1000
S
К (жалпы өлу) = M ∙ 1000
S
Формуладағы: N – туылғандар саны, М – қайтыс бол-
ғандар саны, S – халық саны.

105