Page 137 -

textbooks nis edu kz
5.3.4 Ауыл шаруашылығы және өнеркәсіп

салаларын сипаттау

Дүниежүзілік шаруашылық салаларына ауыл шаруашы-
лығы және өнеркәсіп жатады. Ауыл шаруашылығы – адамзат Сен:
тіршілігінің ең маңызды саласы. Жер шарында ауыл шаруа- ✔ ауыл шаруашылығы
шылығымен айналыспайтын бірде-бір ел жоқ. Дүниежүзі және өнеркәсіп
салаларын жоспар
бойынша ауыл шаруашылығы саласында 1,3 млрд-тан астам
бойынша сипаттауды
адам жұмыс істейді екен. Ауыл шаруашылығы екі ірі саладан: үйренетін боласың.
өсімдік шаруашылығы және мал шаруашылығынан тұрады.
Қазақстан тарихи кезеңдерден белгілі мал және егін ша-
руашылығымен айналысқан. Кең-байтақ жеріміз, әсіресе мал
шаруашылығын дамытуға қолайлы болған. Елімізде қазіргі
таңда ауыл шаруашылығын дамыту мақсатында бірнеше
мемлекеттік бағдарлама іске асырылуда. Бағдарламаның
басты мақсаты – Отандық тауарларды көбейту, шаруа қожа-
лықтары мен жеке кәсіпкерлікті дамыту арқылы халықтың
әл-ауқатын жақсарту, сонымен қатар азық-түлік өнімдерін 1-сурет
сыртқы нарыққа шығару.
Ірі қара өсіру – мал шаруашылығындағы дамыған сала-
ның бірі. Қоңыржай, субтропиктік белдеулер аудандарында
жақсы таралған. Қазіргі уақытта етті және сүтті бағыттағы ірі
қара өсіру сұраныстың артуына байланысты жақсы жолға
қойылған (1-сурет).
Қой шаруашылығының аса ірі аймағы – Аустралияның
шөлейтті аудандары. Ет-жүн бағытындағы қой шаруашылығы 2-сурет
Еуропа, Орталық және Оңтүстік Азия, Америка, биязы жүнді
қой шаруашылығы Орталық Азия, Оңтүстік Африка елдерін-
де жақсы дамыған (2-сурет).
Балық шаруашылығы – дүниежүзілік шаруашылық-
тың ең ежелгі саласы. Балық аулау теңіз жағалауындағы
елдерде таралғанымен, ірі өндірушілер қатарында Жапония,
Қытай, АҚШ, Чили, Перу, Ресей және Исландия елдері бар. Ал
Қазақстанның географиялық ерекшелігіне сай балық шаруа-
3-сурет
шылығы барлық аймақтарда жетекші дамымаған (3-сурет).

Бидай – ең басты астық дақылдарының бірі. Астық да-
қылдарының қазіргі кездегі стратегиялық маңызы бар. Би-
дай өсіру шаруашылығы елімізде жақсы жолға қойылған.
Қазақстанның солтүстік аймақтарының табиғи жағдайы
сапалы бидай өнімдерін егуге мүмкіндік береді. Сондық-
тан еліміз әлемдегі астық экспорттаушы елдердің бірінші
ондығына кіреді (4-сурет).
? 1. Мемлекет үшін ауыл шаруашылығын дамытудың маңызы қандай? 4-сурет

137