Page 47 -
P. 47
textbooks nis edu kz
Климат (грек тілінде klіma – еңкіштік) – белгілі бір жердегі ауа ра-
йының көп жылдық режімі, яғни осы жерде болуға тиісті ауа райы жағ-
дайларының жиынтығы мен оның жүйелі өзгеріп отыруы. Мысалы,
Қазақстанның климаты қоңыржай-шұғыл континентті, яғни жазы өте ыс-
тық, қысы өте суық. Жаз және қыс айларында температура күрт ауытқып,
жауын-шашын әркелкі түседі. Ал Ұлыбританияда қоңыржай-теңіздік,
климаты жұмсақ, ылғалды, үнемі жаңбырлы болып тұрады.
Суреттегі картада негізгі және өтпелі климаттық белдеулер көрсе-
тілген. Олар бір-бірінен әралуандығымен ерекшеленеді. Келесі сабақта
климаттық белдеулерде неліктен айырмашылық байқалатынын біліп,
талдайтын боласың.
Қоңыржай
Жазда +30 С
0
Қыста -20 С
0
жауын шашын –
250–1000 мм
Экваторлық
Жазда +24 С
0
Қыста +26 С
0
жауын-шашын –
2000–2700 мм
Антарктикалық Сенің кезегің
Жазда -1 0 1. 7-сыныпта өткен ауа райы туралы біліміңді пайдаланып, ауа райы
Қыста -35 С элементтерінің тізімін жаса.
0
жауын-шашын 2. Климат дегеніміз не?
200 мм-ден аз 3. «Ауа райы» және «климат» арасында қандай ұқсастықтар мен
4. Өздеріңе климаттың және ауа райының әсеріне бес мысалдан
айырмашылықтар бар?
келтір.
5. Суреттерге қысқаша сипаттама жаса.
А. Ең ыстық, ең суық, ең ылғалды жерді ата.
Ә. Неліктен әр белдеу бір-бірінен ерекше?
Б. Сен тұратын елді мекенге суреттердің қайсысы сәйкес келеді?
6. Сен шетелдерге саяхатқа барсаң, ең бірінші қандай зерттеу жа-
сайсың? Зерттеудің қажеттілігі қандай?
47

