Page 49 -

textbooks nis edu kz
Тапсырма 1-сызбадағы климат қалыптастырушы факторды сипаттап,
күннің А, Ә, Б аймақтарына түсу ерекшелігі климаттық белдеулердің
қалыптасуына қалай әсер ететінін түсіндір.
А
Климат қалыптастырушы факторлардың өз аймағыңның климатын қа-
лыптас тыруға әсерін анықта.
Белгілі бір аймақтың, қаланың ұзақ уақыт бойы қалыптас-
қан климат ерекшеліктерін, әсіресе түскен жауын-шашын
мөлшерін, температурасын сызба түрінде бейнелейді. Ол
сызбаны климатограмма деп атайды. Сызбада тәулік, ай 1-сызба
немесе жыл бойы түскен жауын-шашынды бөліп, орташа
айлық мөлшерін шығарады. Сол сияқты тәулік, ай немесе
жыл бойы өзгеріп тұратын орташа температураларды есеп-
теп шығарады. Климатограммаларды оқи отырып, аймақтың
қандай климаттық белдеуге жататынын анықтап, климаттық
құбылыстарын талдауға болады. 2-сызбада Нұр-Сұлтан қа-
ласының климатограммасы берілген. Сызбада түстермен
климатограмманың басты элементтері берілген.

? 1. Климатограммада қандай атмосфералық құбылыстар сызылады?
2. Климатограмма сызу үшін қандай мәліметтер керек? 2-сызба. Нұр-Сұлтан
3. 2-сызбадағы Нұр-Сұлтан қаласының орташа жылдық температу- қаласының климатограммасы
расы мен жауын-шашын мөлшерін анықта.

3-сызба 4-сызба 5-сызба

Мен зерттеушімін
әсерін талда. сәйкестендір.
1. 1-сызбада Еуразия картасындағы А, Ә, Б нүктелерін 3–5-сызбада бейнеленген климатограммамен

2. 3–5-сызба қандай климаттық белдеулерге тән екенін анықта.
3. Оман, Нью-Дели, Якутскінің климаттық ерекшеліктерін сипаттап, климат қалыптастырушы факторлардың

4. 4-5-сызбадағы қалалар климатограммасын:
а) жауын-шашын мөлшері; ә) температурасы;
б) бұл аймақтарға климат қалыптастырушы факторлардың әсері бойынша салыстыр.
5. Климатограмманы сызу және ондағы мәліметтер не үшін қажет?

49