Page 206 -
P. 206

textbooks nis edu kz
                                           ax by c       0  теңдеуі,  мұнда  a   b     түзудің  жалпы  теңдеуі
                                                                            2
                                                                                2
                                                                                   0
                                       деп аталады.
                                                                                       xx       y    y
                                        Координаталық осьтерге параллель түзулер           1        1   түріндегі
                                                                                      x    x   y    y
                                                                                       2   1    2    1
                                     теңдеу арқылы берілмейді, әйтпесе  x      x    немесе  y     y    болады.
                                                                                   0
                                                                                                      0
                                                                                1
                                                                                                   1
                                                                                              2
                                                                            2
                                         y   kxd   түріндегі теңдеу арқылы ординаталар осіне параллель түзу-
                                     ді беру мүмкін емес (функцияның анықтамасын есіңе түсір).
                                        ax by c       0 түріндегі теңдеу арқылы координаттық жазықтықтағы
                                     кез келген түзуді беруге болады, сондықтан бұл түзудің жалпы теңдеуі
                                     деп аталады.
                                        Егер a = b = c = 0 болса, онда  ax by c       0 теңдеуі бүкіл координат-
                                     тық жазықтықты анықтайды. a = b = 0, с ≠ 0 болғанда  ax by c        0 тең-
            Сен білесің бе?          деуінің шешімі жоқ.


                                       Мысал       C(6;  −1)  және  D(−3;  −4)  нүктелері  арқылы  өтетін  түзудің
                                     жалпы теңдеуін құр.

                                       Шешуі
                                       С мен D нүктелерінің координаталарын түзудің жалпы теңдеуіне
                                       қоямыз:
                                          6ab c      0,

                                            3a   4b c    0.
             П. Ферма (1636)           a және b коэффициенттерін c арқылы өрнектейміз:
             бірінші болып екі                                                  6a    1 c c    0,    a     1  c,





             айнымалысы бар               6ab c     0,        6ab c      0,         3                   9
             бірінші дәрежелі               6a   8b    2c    0      9b   3c    0     1 1              1




             кез келген теңдеу                                                    b   c              b    c.
                                                                                   3
             түзудің теңдеуі           Табылған a және b мәндерін түзудің теңдеуіне қоямыз:           3
             болатыны туралы
                                               1
                                         1
             ескерту жасады. Бұл          cx    cy     0c  .
             деректі нидерланд-          9     3
             тық саяси қайраткер       Бұл теңдеуді c-ға бөліп келесіні аламыз:
             Ян де Витт (1658)           1    1
                                       Жауабы:  x  3  y    9 0 .
             дәлелдеді.                   x    y    10  немесе  x  3  y    9 0 .
                                         9
                                              3
                                     9.67   Координаталар жазықтығында түзу қалай орналасады, егер олардың
                                            теңдеуінде былай болса:
                                         а)  a = 0, b ≠ 0, c ≠ 0;        ә)  a ≠ 0, b = 0, c ≠ 0;     б)  a ≠ 0, b ≠ 0, c = 0?


            206
   201   202   203   204   205   206   207   208   209   210   211