Page 208 -
P. 208

textbooks nis edu kz
                                     9.10    Түзудің теңдеуі


                                     9.73   а)  A(a; 7) нүктесі берілген. a-ға сандық мән беріп, абсцисса осіне
            а)                                перпендикуляр болатын және A нүктесі арқылы өтетін түзудің
              y                               теңдеуін жаз.
                                           ә)   B(‒4; b) нүктесі берілген. b-ға сандық мән беріп, ордината осіне
                                              перпендикуляр болатын және B нүктесі арқылы өтетін түзудің
                        1500                  теңдеуін жаз.

              0         6       x          б)   C(c; ‒9) нүктесі берілген. c-ға сандық мән беріп және координаталар
                                              басы мен С нүктесі арқылы өтетін түзудің теңдеуін жаз.
                                     9.74  а), ә) және б) суреттерінде кескінделген түзулердің теңдеулерін құр.
            ә)
                        y              Мысал      Түзулер х + у = 0 және 2x + у ‒ 3 = 0. теңдеулермен берілген.
                                     Түзулердің қиылысу нүктесінің координаталарын тап.
                         4
               1200                    Шешуі

                        0       x      Қиылысу нүктесі осы түзулердің әрқайсысына тиісті болғандықтан,
                                       оның координаталары (x; y) бірінші және екінші теңдеулерді қа-
                                       нағаттандырады. Сонымен, келесі теңдеулер жүйесінің шешімін
            б)                         табу керек:
                       y
                                              y
                                           x    0,                        x   3
                                                           xy   0,

                                             y
                                                             y
                                          2 x     3 0    2 x     3 0      y   3
                                x
                –5     0               Сонда, (3; ‒3) — ізделінді нүктенің координаталары. Жауабы:  (3; ‒3).
                           1350
                                     9.75   Теңдеулері  арқылы  берілген  түзулердің  қиылысу  нүктесінің
                                            координаталарын тап:

                                          а)  3x   10y   200   және  105xy     11 0  ;
                                          ә)  3x   2y   80   және   xy    50 ;

                       y                  б)  3x   4y   55 0   және  7xy    560  ;
                    B                     в)  4x   7y   33 0   және   2x   5y   25 0

                        8  С
            –24        0  4    x     9.76   Суретте BD диагоналі ординаталар осіне параллель болатын ABCD
                                            тіктөртбұрышы кескінделген.


             A        D  –16              а)   Тіктөртбұрыштың диагональдарын қамтитын түзулердің жалпы
                                             теңдеуін жаз.
                                          ә)   B нүктесінің координаталарын тауып, BC түзуінің жалпы теңдеуін жаз.

                                     9.77   Келесі теңдеулермен берілген түзулерде абсциссасы ординатасына
                                            тең болатын нүктелерді тап:


                                         а)  x   5 y  120 ;       ә)  5xy    128 0 ,  ;        б)  19x   23y   60  .
            208
   203   204   205   206   207   208   209   210   211   212   213