Page 217 -
P. 217
y 90 edu kz
9.105 Координаттық жазықтықта ABC үшбұрышы өзінің төбелері арқылы
берілген: A(2; 4), B(4; 2), C(8; 6). Үшбұрышқа сырттай сызылған
шеңберді сал
Ескерту. ABC үшбұрышына сырттай сызылған шеңберді салу үшін,
шеңбердің центрінің координаталарын табу керек. Басқаша айтқанда, A,
B және C нүктелерінен бірдей қашықтықта болатын нүктенің координа-
таларын табу қажет. Сыныптастарыңмен есепті шешу жоспарын талқы-
ла. Неліктен шеңберді салу үшін оның центрінің координаталарын табу
жеткілікті болады?
9.106 Шеңбер x 6 x y 4 y 90 теңдеуімен берілген.
2
2
textbooks nis
а) Осы шеңбермен шектелген дөңгелекте координаталары бүтін сан-
дар болатын қанша нүкте бар? x 6 x y 4
2
2
ә) Координаталары x 6 x y 4 y 90 теңсіздігін қанағаттан-
2
2
дыратын нүктелер қайда жатады? Бұл теңсіздік қандай фигураны
анықтайды?
б) Координаталары x 6 x y 4 y 90 теңсіздігін қанағаттан-
2
2
дыратын нүктелер қайда жатады?
9.107 3x 4y 12 0 түзуін сал. Координаталары:
3x 4y 12 03x , 4y 120 теңсіздігін қанағаттандыратын
нүктелер қайда жатады? Бұл теңсіздіктер қандай фигураны
анықтайды?
d
Центрлері ортақ, бірақ радиустары әртүрлі болатын шеңберлер кон-
центрлік деп аталады.
Екі концентрлік шеңберлердің арасында жататын фигура дөңгелек са-
қина деп аталады. Сақинаның d ені оны шектейтін үлкен және кіші
шеңберлердің радиустарының айырмасына тең: d R r .
9.108 Концентрлік шеңберлердің арасындағы дөңгелек сақинаның
ені 3-ке тең. Концентрлік шеңберлердің бірі x y 16
2
2
теңдеуі арқылы берілген. Екінші шеңбердің радиусын тап.
Есептің неше шешімі бар?
9.109 Шаңырақ — бұл ағаштан жасалған сақина, ол киіз үйдің
күмбезі. Шаңырақтың ішіне күлдіреуіш орнатылады.
Күлдіреуіш — бір-бірімен өрілген және киіз үйдің
төбесіндегі киізді ұстап тұратын жіңішке ағаш шыбықтар.
Қазақтар үшін шаңырақ өте маңызды болғандықтан оның
бейнесі еліміздің елтаңбасын безендіреді.
217

