Page 214 -

textbooks nis edu kz
9.13 Түзуді салу

9.98 Суретте екі өзара параллель 2xy 3 0 және 2xy 6 0 , түзу-
y лері, сондай-ақ 3x 4y 20 0 түзуі кескінделген. 3x 4y 20 0
түзуіне параллель болатын, және де осы түзулермен шектелетін па-
раллелограмм келесі шартты қанағаттандыратындай етіп, түзудің
теңдеуін жаз:
1 x
3x + 4y – 20 = 0
2x – y + 3 = 0 0 1 2x – y – 6 = 0 а) тек I ширекте орналасқан;
ә) барлық ширектерде орналасқан.

Екі нүкте арқылы тек жалғыз түзу өтетіні 7-сыныптың математика кур-
сынан белгілі. Сонымен, түзуді координаталар жүйесінде салу үшін оның
екі нүктесінің координаталарын білу қажет.

Мысал 2x 5y 10 0 теңдеуімен берілген түзуді сал.

Шешуі
Түзудің теңдеуін пайдаланып, оның екі нүктесінің координа- y
таларын табайық. x = 0 болсын, онда
20 5 y 100 , y 2 .
Сонымен (0; ‒2) — бірінші нүктенің координаталары. 0 5 x
y = 0 болсын, онда
2x 10 0 , x 5. –2
5 y
(5; 0) — түзуде жататын екінші нүктенің координаталары.
Осы нүктелерді координаттық жазықтықта белгілеп, олар
арқылы түзу жүргіземіз.

9.99 Түзуді сал:

а) y 2 x 3 ; ә) 5x 3y ; б) 3y ; в) 4x 6y 15 0 .
0
0
7
Жоғарыда 9.7 тақырыбында GeoGebra бағдарламасының мүмкіндік-
арқылы өтетін түзуді көрсететін белгіше.
тері туралы айтылды. Осы бағдарламаны түзуді салу үшін пайдаланайық
— бұл бағдарламаның салулар тізімі тақтасындағы екі нүкте

Егер осы белгішені басып, содан соң курсорды жылжытып коорди-
наттық жазықтыққа екі нүктені белгілесек, онда белгіленген нүктелер
арқылы өтетін түзу бірден салынады. Сонымен қатар, сол жақтағы тақта-
да белгіленген нүктелердің координаталары және салынған түзудің жал-
пы теңдеуі көрсетіліп тұрады.

214