Page 87 -

немесе қала орталықтарын дамыту үшін ескі ғимараттарды Функционалды зона
бұзып, олардың орнына жаңа үйлер мен сауда орталықтары (Functional zone) – қала-
лық немесе ауылдық елді
салынады. Сондықтан қалаларды жобалау кезінде функцио-
мекендегі функционалдық
налды аймақтардың дұрыс орналасуы маңызды. Мысалы, қала мақсаттарға және пайдала-
тұрғындары үшін ең қолайлы аумақтар – құрғақ, биік, жақсы нудың тиісті ережелеріне
суарылатын жерде, жасыл бұталар мен су нысандарына жақын сәйкес белгілі бір шектерде
рекреациялық аймаққа питомниктер, А
орналасуы керек. орналасқан аумақ.

ЖОБАЛЫҚ НҰСҚ
Рекреациялық-
Тұрғындар ауданы Өндірістік зона ландшафты зона Әртүрлі
Барлық құқықтар "Назарбаев Зияткерлік мектептері" ДБҰҰ-ға тиесілі
Шағын аудандар мен Өндірістік аймақ – Көгалданған және Қала аумағында
тұрғын үй-жайлар, өнеркәсіптік
мәдени-тұрмыстық кәсіпорындар және халықтың демалуға зираттар, инженерлік
және тұтынушылық ғылыми мекемелер, арналған орындары, инфрақұрылым мен
қызмет көрсететін коммуналдық дендросаябақтар, сыртқы көліктердің
орталықтар, және қоймалық курорттық аймақтар тасымалдайтын
көшелер, алаңдар, қондырғылар және қорғалатын нысандары (аэропорт,
көгалданған нысандар, мен инженерлік ландшафтық аймақтар порт), тұрмыстық
резервтік аймақтар, инфрақұрылым жатады. қалдықтарды
көлік құралдарын нысандары орналасқан. залалсыздандыруға
орналастыратын Сонымен қатар сыртқы арналған полигондар,
алаңдар орналасады. көлік құралдары ауыл шаруашылығына
қатынайтын, қала арналған жерлер және
сыртындағы және қала т.б. орналасқан басқа
маңы жолдары кіреді. да жерлер кіреді.

▲ Елді мекендердің функционалды зоналары

Қазіргі уақытта қалалық елді мекендерді функционалды ЗЕРТТЕ
зоналарға дұрыс бөлу үшін сәулетшілермен бірлесіп, қаланың 1. Қаланың бас жоспарын
зоналарын жобалау және жоспарлау жұмыстары жүргізіледі. жасау қандай мәселе-
лерді шешуге көмекте-
Елді мекеннің географиялық орнына байланысты бас жоспары
седі?
әзірленгенде қаланың элементтерін еркін орналастыру арқылы
2. Қазақстандағы моноқа-
қала аумақтарын дұрыс функционалды зоналарға бөлу эко- лалардың қандай ерек-
номикалық және әлеуметтік жағынан тиімді болады. Мысалы, шеліктері бар? Таңда-
рекреациялық-экологиялық зоналарда су қорғау аймақтары, уың бойынша, бір қа-
ланың функционалды
саябақтар, дендросаябақтар, тарихи ескерткіштер және т. б.
қызметін зертте.
нысандар болса, қаланың негізгі зона шеңберінде экономи-
3. Қазақстандағы Респуб-
калық қызмет атқаратын мекемелер, тұрғын үйлер, мәдени ликалық маңызы бар
орталықтар және т. б. орналасады. Ал өндірістік зоналарды қалалардың функци-
қала сыртында, әлеуметтік нысандардан алыс орналастыру оналды зоналарының
ерекшеліктерін салыс-
жоспарланады. Мысалы, Нұр-Сұлтан қаласының функционалды
тыр.
зоналары болашаққа жоспарланып, қаланың бас жоспарына
енгізіледі. Бас жоспар бойынша тұрғын аудандар, рекреациялық
аудандар, өндірістік зоналар және т. б. әртүрлі зоналарды қала
шеңберінде дұрыс орналастыру жоспарланады.

87