Page 10 -

1.2 Оксидтердің химиялық

қасиеттері және қолданылуы

Су – сутек оксиді 1-ТАПСЫРМА. Заттар: магний, кальций карбонаты, кальций гидроксиді,
ЖОБАЛЫҚ НҰСҚА
қандай жағдайда күкірт (VI) оксиді, азот, метан, темір (II) оксиді, кальций оксиді, азот (II)
жанады? оксиді, сутек сульфиді.
А. Ұсынылған заттардың ішінен химиялық айналулар нәтижесінде
оксидтер түзе алатын заттарды таңдап ал.
ТІРЕК СӨЗДЕР: Ә. Химиялық реакция теңдеулерін құрастыр. Реакцияға қажет
Барлық құқықтар "Назарбаев Зияткерлік мектептері" ДБҰҰ-ға тиесілі
жағдайларды көрсет.
■ қышқыл Б. Оксидтерді алу әдістері туралы қорытындыны тұжырымда.
■ негіз
2-ТАПСЫРМА. Кестедегі бос орындарды толтырып, оксидтерді алу
■ тұз әдістерін есте сақта.
1-кесте. Оксидтерді алу әдістері

Оксидтерді Реагенттер Өнімдер Оксидтерді Реагенттер Өнімдер
алу әдістері алу әдістері
t
Р + О → Р О MgCO → … + …
2 2 3 3
t
Са + О → Pb(NO ) → PbO + NO + O
2 3 2 t 2 2
СН + … → … + … H CO → H O + …
4 2 3 2
t
H S + О → … + … H SO → … + …
2 2 2 3
t
t
Cu(OH ) → … + … CrO → Cr O + O
2 3 2 3 2
t
Zn(OH ) → … + … Cu O + O → …
2 2 2

ЗЕРТХАНАЛЫҚ ЖҰМЫС. Оксидтерді алу және қасиеттері.
Оксидтерді алып, олардың физикалық және химиялық қасиеттерін
зертте. Аталған зертханалық құрал-жабдықтар мен химиялық реактивтерді
пайдалан. Қорытындыны тұжырымда.
Құрал-жабдықтар: заттарды жағуға арналған қасық, конустәрізді құты,
металл қасыққа арналған тесігі бар тығын, газөткізгіш түтікше, сіріңке,
сынауықтар, тамшуырлар, құйғы, қағаз сүзгіш.
Реактивтер: оттек толтырылған 2 құты, күкірт, көмір, магний, кальций
оксиді, мырыш оксиді, дистилденген су, малахит, мырыш; әк суы, натрий
гидроксиді, тұз қышқылы, мыс сульфатының ерітіндісі, натрий гидроксидінің
40%-дық ерітіндісі, метилоранж/лакмус, фенолфталеин индикаторалары.
Оксидтердің қасиеттері. Оксидтердің көбісі – түссіз қо-
сылыстар. Көптеген оксидтер түсті: CuO – қара, Cu O – қызыл,
2
Fe O – қоңыр, Cr O – жасыл, H O және CO – түссіз, CaO – ақ.
2 3 2 3 2 2
Кәдімгі жағдайда оксидтер үш агрегаттық күйде кездеседі: H O –
2
сұйықтық, CO – газ, Р О – қатты, металл оксидтері – қатты.
2 2 3

10