Page 65 -

Бірақ қазіргі кезде еріген заттың әртүрлі үлестерін (массалық, Концентрация
көлемдік) концентрацияны өрнектейтін әдістерге жатқызады. (concentration) – бұл
ерітіндідегі еріген заттың
3-ТАПСЫРМА. 250.0 г ерітіндіде массалық үлесі 0.5% калий пермангана- сандық құрамын сипат-
тының ерітіндісін дайындау үшін қажетті калий перманганатының KMnO тайтын шама.
4
массасын есепте.
Қаныққан ерітінді
Еру үдерісі кезінде еріткіштің бөлшектері еритін заттың (saturated solution) – бұл
ЖОБАЛЫҚ НҰСҚА
бөлшектері арасындағы байланыстарды бұзады және оларды зат онда одан әрі ери ал-
қоршайды. Бұл үдеріс жүйе энергиясының өзгеруі арқылы майтын ерітінді.
жүреді: температура көтеріледі немесе төмендейді.
Қанықпаған ерітінді
Барлық құқықтар "Назарбаев Зияткерлік мектептері" ДБҰҰ-ға тиесілі
(unsaturated solution) –
бұл зат онда әлі де ери
СҰРАҚТАР МЕН ТАПСЫРМАЛАР
алатын ерітінді.
1. Заттың құрылысындағы байланыстарды бұзу үшін энергия жұмсау
қажет. Жаңа байланыстар түзілген кезде энергия бөлінеді. Суда: Аса қаныққан ерітінді
а) натрий хлориді; ә) күкірт қышқылы еріген кезде, егер бір жағдай- (supersaturated solution)
да температура төмендейтін, ал екінші жағдайда жоғарылайтын – бұл берілген жағдайда
болса, температура өзгерісін түсіндір. ери алатын еріген зат-
тың мөлшері көп бола-
2. Дұрыс тұжырымдамаларды анықта.
тын ерітінді.
Тұжырымдама Дұрыс Дұрыс емес
Массалық үлес – бұл еріген заттың
массасының ерітінді массасына қатынасы.
Қаныққан ерітіндіде еріген заттың
концентрациясы қанықпаған ерітіндідегіге
қарағанда төмен болады.
Қанықпаған ерітінді зат одан әрі ери
алмайтын кезде түзіледі.
Теңіз суы – бұл тұздардың судағы ерітіндісі.
Болатты көміртектің темірдегі ерітіндісі деп
айтуға болады.
3
3. Массалық үлесі 10.0% натрий гидроксидінің 500 см ерітіндісін дай-
ындау үшін қажетті натрий гидроксидінің массасын есепте (ерітін-
3
дінің тығыздығы – 1.1 г/см ).
4. Массалық үлесі 10% калий гидроксидінің ерітіндісін 15 г КОН калий
гидроксидінен дайындағанда түзілетін ерітіндінің көлемі қандай
болады (тығыздығы – 1,08 г/см )?
3
5. Массалық үлесі 5% күкірт қышқылының ерітіндісін алу үшін күкірт
қышқылының массалық үлесі 20% ерітіндісін қолданған. Бастапқы
100 г ерітіндіге қосуға қажетті судың көлемін есепте.
6. Массалары 70 г су мен 3.06 г барий оксидін араластыру кезінде
алынған ерітіндінің массалық үлесін анықта. Барий гидроксиді суда
толығымен ериді.

65