Page 70 -

Полюсті еріткіш Ерігіштігі
(polar solvent) – молеку- Заттың атауы
суда бензинде
лалары диполь болып
келетін еріткіштер. Мыс (II) нитраты
Натрий гидроксиді
Полюссіз еріткіш
Күкірт
(non-polar solvent) – мо-
лекулалары полюссіз бо- Иод
ә) бензинде еритін.Қ НҰСҚА
лып келетін еріткіштер.
Заттардағы байланыс типін анықта. Заттардың бензиндегі ерігіштігі бой-
Диполь ынша оның қандай еріткіш екендігін анықта, полюсті ме әлде полюссіз бе?
(dipole) – абсолютті ша-
Барлық құқықтар "Назарбаев Зияткерлік мектептері" ДБҰҰ-ға тиесілі
малары бірдей бір-бірі- 2-ТАПСЫРМА. Ұсынылған тізімнен керосинде еритін заттардың атаула-
нен алшақ орналасқан рын таңда (бұл сұйық көмірсутектердің қоспасы): күкірт, натрий хлориді,
әртүрлі зарядты электр- ақ фосфор, калий сульфаты, күкірт қышқылы.
бейтарап молекула.
СҰРАҚТАР МЕН ТАПСЫРМАЛАР

1. Егер де төменде берілген жағдайлар белгілі болғанда әрбір жағдай-
ға еріткіш типін анықта:
a) бұл еріткіште күкірт қышқылы мен натрий гидроксиді жақсы
ериді, бірақ онда ақ фосфор ерімейді;
ә) бұл еріткіш органикалық зат, өсімдік майын жақсы ерітеді;
б) бұл еріткіште құм мен вазелин ерімейді (ауыр көмірсулардың
қоспасы), бірақ натрий нитраты жақсы ериді.
ЖОБАЛЫ
2. Берілген заттарды ерігіштігі бойынша топтастыр:
а) суда еритін;

СЕН БІЛЕСІҢ БЕ?
Азот қышқылы, күкіртсутек, зәйтүн майы, калий сульфаты, иод, қы-
Ұзақ уақыт бойы, ХХ ға- зыл фосфор, сарымай, барий гидроксиді, жасыл бриллиант ерітіндісі
сырдың басына дейін хи- («зелёнка»), сірке қышқылы.
миктер реакцияларды тек
3*. Мынадай фактілерді түсіндір: этанол C H OH сумен толығымен
сулы ерітінділер арқылы 2 5
араласады, ал этантиолдың C H SH 100 мл суда тек 1,5 г мөлшері
жүзеге асырды. Ғалымдар 2 5
ғана ериді.
суды бірден-бір еріткіш
деп ойлады. Белсенді та-
ныла бастаған алғашқы
сусыз ерітінділер сұйық
күйге айналдырылған
аммиак пен күкіртсутек
газы болды. Белсенді ме-
талдар аммиакта мынадай
жолмен ериді: металдар
осы жағдайда электронда-
рын жоғалтып ионданады.
Ерітіндіде аммиак молеку-
лалары қоршаған металл
иондары мен бос элект-
рондар болады.

70