Page 66 -

4.2 Молярлы концентрация

Ерітіндінің концентрациясын өрнектейтін бірнеше әдіс қол-
данылады. Аналитикалық химияда және ғылыми зерттеулерді
Химия сабақтарында жүргізу барысында көбіне ерітіндінің молярлық концентра-
тәжірибе жасау үшін
ЖОБАЛЫҚ НҰСҚА
шыныдан жасалған циясы пайдаланылады.
3
әртүрлі зертханалық Молярлық концентрация 1 дм ерітіндідегі еріген заттың
ыдыстар мөлшерін (моль) көрсетеді. Мынадай формуламен есептеледі:
қолданылады. n m
Барлық құқықтар "Назарбаев Зияткерлік мектептері" ДБҰҰ-ға тиесілі
1-суретті С = з = з
зерделе. Суретте з V (ер-ді) М • V (ер-ді)
з
берілген ыдысты мұндағы с – молярлық концентрация;
ата. Химиялық з
ыдыстың не үшін n – еріген заттың мөлшері (моль);
з
қолданылатынын m – еріген заттың массасы (г);
з
анықта. М – еріген заттың молярлық массасы (г/моль);
з
V – ерітіндінің көлемі (дм ).
3
ер-ді
3
СИ жүйесінде көлемнің өлшем бірлігі м , бірақ молярлық
концентрацияның өлшем бірлігі ретінде [моль/дм ] немесе
3
[моль/л] қолданылады.
Мәтінде, әдетте молярлық концентрацияның қысқартылған
жазбасы қолданылады. Мысалы, 0.25 М NaOH – бұл натрий
гидроксидінің 0.25 моль/дм концентрациялы ерітіндісі.
3
Мысал. Құрамында 34 г мырыш хлориді бар көлемі 250 см 3
ерітіндісінің молярлық концентрациясын есепте.

Берілгені: M(ZnCl )= 136 г⁄моль
2
-3
m(ZnCl )= 34 г V (ер-ді) =250 • 10 дм 3
2
Vер-ді =250 cм 3 1. Ерітіндідегі мырыш хлоридінің мөлшері:
▲ 1-сурет. Химиялық
m 134
ыдыстар n(ZnCl )= = = 0.25 моль
c(ZnCl )- ? 2
2 M 136
2. Ерітіндідегі тұздың молярлық концентрациясы:
n(ZnCl ) 0.25
ТІРЕК СӨЗДЕР: 2 3
c(ZnCl )= = = 1.0 моль/дм
2 V -3
(ер-ді) 250 • 10
■ молярлық
концентрация
■ өлшеуіш ыдыс 1-ТАПСЫРМА. Құрамы берілген ерітіндінің:
3
a) 0.53 г натрий карбонатының Na CO 200 см ерітіндісіндегі;
2 3
3
ә) 1.96 г фосфор қышқылының H PO 500 см ерітіндісіндегі моляр-
3 4
лық концентрациясын анықта.
Ерітіндінің концентрациясын өрнектеу әдісіне орай оны
даярлау үшін химиялық ыдыстың әртүрлі типтерін пайдаланады.
Молярлық концентрациялы ерітінділерді даярлаудың өзіндік
ерекшеліктері бар. Мұндай ерітінділерді арнайы өлшеуіш ыдыс-

66