Page 187 -

1-ТАЛҚЫЛАУ. Швед та-
1. Төртаяқтылар құстар Ж.Б. Ламарк 6. Сүтқоректілер Құстар
биғат зерттеушісі К. Лин-
нейдің ғылыми еңбек-
2. Аңдар Балықтар 5. Жорғаушылар Балықтар
терінің артықшылықтары
мен кемшіліктерін сарап-
3. Бунақденелілер 4. Ұлулар Мұртаяқтылар
Құрттар Шаянтәрізділер тау үшін қандай негіздер
барысында пайда болған кейбір бейімделушіліктер ағза үшін ҰСҚА
К. Линней келтіре аласың?
3. Өрмекшітәрізділер
Бунақденелілер

2. Құрттар Сәулелілер
Барлық құқықтар "Назарбаев Зияткерлік мектептері" ДБҰҰ-ға тиесілі
1. Кірпікшелілер Полиптер
Алғашқы эволюциялық ілім

Жан Батист Ламарк – француздың алғашқы эволюционист
ЖОБАЛЫҚ Н
ғалымы. Ол Линнейдің жүйесін жетілдірді, ағзалардың өз-
геретіндігіне сенді. Ағзалар тіршілігін сақтап қалу үшін қор-
шаған ортаның өзгерістеріне қарай бейімделеді. Тіршілік ету

пайдалы болса, ұрпақтан ұрпаққа беріліп, жетіліп отырады.
Мысалы керіктің мойны биіктегі ағаш жапырақтарын қорек ▲ Жан Батист Ламарк
ету үшін үнемі созылудан ұзарған. Ағаш басындағы жапы- (1744 - 1829)
раққа жете алмаған керіктер аштан өледі. Мойындары жақсы
жаттыққан керіктер тіршілігін сақтап қалған. Жаттықпаған 2-ТАЛҚЫЛАУ. Ж. Б. Ла-
белгілер жойылып отырады. Жыланның аяғы, көртышқанның марк эволюцияның қан-
дай даму бағыттарын
көзі жаттықпағандықтан жойылған деп түсіндіреді. анықтады?
Ағзалардағы өзгерістер қарапайымнан күрделіге қарай
біртіндеп сатылы түрде көтеріліп, градациялық бағытта жүреді
және ол өте баяу жүзеге асатынын атап өтті. Ламарк діни көзқа- СЕН БІЛЕСІҢ БЕ?
раста болғандықтан ағзаларда өзгеріске деген іштей ұмтылыс
болады, тіршілігін сақтап қалу үшін ағзалар өзін жетілдіруге Ж. Б. Ламарк ең алғаш
«Биология», «омыртқалы
ұмтылады деген түсінікте болды.
жануарлар», «омыртқасыз
жануарлар» терминдерін
ғылымға енгізген ғалым.

▲ Керік мойнының
бейімделгіштігі

ӨЗІҢДІ ТЕКСЕР

1. Тірі табиғаттың ғылыми жүйеленуінің негізін қалаған ғалым кім? ЕСІҢДЕ САҚТА!
2. Линнейдің жүйелеуіндегі ерекшеліктер қандай? Ағзалардың біртіндеп күр-
3. Қосарлы атау тізімі дегеніміз не? деленуі арқылы жетілуі бұл
4. Керіктер мойнының өзгеруін Ламарк қалай түсіндірді?
– градация.
187