Page 182 -

Биология біздің өмірімізде

Белгілер таралуының математикалық есептеулері

Тұқымқулаушылық белгілер мен генетикалық аурулардың таралу жиілігін және олар-
дың болашақ ұрпақтарына берілу ықтималдығын генетикалық сызбалар негізінде есептеп
фиброзбен ауыру қатынасы 3:1-ге тең.АЛЫҚ НҰСҚА
шығаруға болады.

Генотип Bb Пеннет торында
кистозды
B b
фиброзды
тасымалдайтын
Барлық құқықтар "Назарбаев Зияткерлік мектептері" ДБҰҰ-ға тиесілі
BB Тасымалдаушы ата-аналар
Bb
B
Генотип Bb көрсетілген.
Сау
Bb
bb
b
Тасымалдаушы Кистозды фиброз
Белгілер таралуының пайыздық қатынасы
Кистозды фиброзбен ауыратын баланың қатынасы =(Ауру балалар саны(1))/(Барлық
балалар саны(4) )=1/4
Кистозды фиброзбен туу қатынасы ¼ және пайыздық мөлшері 25%
Яғни, 1/4 х 100= 25%
Егер біз белгілі бір жердің тұрғын санын білсек, жалпы тұрғындардың пайыздық
шамасын есептеп шығаруға болады.
Мысалы, Солтүстік Еуропада халықтың 80%-дан астамының көздері көгілдір, шашта-
ры сары болып келеді. 80/100=8/10 тең. Ал бұл қатынасты пайдаланып, жалпы қанша
адамның шашы сары, көзі көгілдір екенін анықтай аламыз: Солтүстік Еуропада шамамен
30 млн адам болса, 8/10 x 30 000 000 = 24 000 000 адам болады.
ЖОБ
Қатынас және пропорция Популяция 100 есе өседі
4.7.1-кестедегі Пеннет торында 3 баланың кистозды

Басқаша айтсақ, 4 баланың ішіндегі біреуі 3 300
кистозды фиброзбен ауру болып тууы мүмкін,
ал қалғаны ауырмайды. Жалпы бұл белгілі по-
пуляцияның пропорциясы деп аталады.
Балалар саны көп болса, қатынасқа бай- ÷3 х3 ÷3 х3
ланысты кистозды фиброзбен ауыратын бала
саны көбейеді.

1-ТАПСЫРМА. Доминантты ауру аллельде. Егер ата-а- 1 100
на гетерозиготалы болса, туылатын баланың сау болып
туу қатынасын тап.
Популяция саны пропорцияға
қатысты ұлғаяды не азаяды
182