Page 248 -
P. 248

16.1  Микробиологияның маңызы


            Биотехнологиялық
            өнімдер қай                    Микробиология саласы микроскопиялық ағзаларды зерт-
            уақыттан бері              тей отырып, оларды биотехнологияда қолдануды көздейді.
            қолданылады деп            Микробиологияның дамуы арқасында бүгінгі күнде көптеген
           ▲  Микроағзаларды  ОБАЛЫҚ НҰСҚА
            ойлайсың?                  салаларда микроағзаларды қолданып, адамзаттың игілігіне
                                       жаратады.

           ТІРЕК СӨЗДЕР:
                                                                                   Ауыл шаруашылығында:
   Барлық құқықтар "Назарбаев Зияткерлік мектептері" ДБҰҰ-ға тиесілі
           ■  микробиология                  Медицинада:                               • Тағамдық және
                                          • Дәрілік заттар өндіру                     малазықтық нәруыз
           ■  биотехнология                 • Антибиотиктер                                • Силос
           ■  пеницилл                       • Гормондар,                              • Пестицидтерге
                                        витаминдер, ферменттер                        төзімді іріктемелер
           ■  пенициллин                     • Вакциналар                              • Гербицидтерге
                                                                                      тұрақты іріктемелер
           ■  биореактор                                          Биотехнология
                                          Тағам өнеркәсібінде:
                                            • Тағамдық және
                                         малазықтық нәруыздар                          Металл өңдеуде:
                                            • Ұн тағамдарын                         • Кендерді биологиялық
                                               өндіруде                                 сілтілендіруде
                                            • Сыра ашытуда
                                           • Сүт тағамдарында


                                       Микробиологиялық технологиялар

                                           Кейбір бактериялар штамдары мен бір жасушалы ашытқы
                                       саңырауқұлағы микробиологиялық технологияның негізгі объ-
                                       ектісі болып табылады. Өндірісте микроағзалардан әртүрлі
                                       өнімдер алады немесе олардың ағзасында жүретін үдерістерді
                                       белгілі бір өнім алу үшін қолданады. Мысалы, ашытқы саңырау-
                                       құлағының анаэробты тыныс алуын нан пісіру кезінде қолдан-
                                       са, зең саңырауқұлағы пеницилден дәрі алады. Бір жасушалы
                                       ағзалар әртүрлі жағдайда тіршілік етеді, тез көбейеді, әртүрлі
                    Ж                  қолдануға қолайлы. Мысалы, олар мұнайды, мазутты, жасу-
                                       өнімдер мен заттарды өңдейді сондықтан биотехнологияда

                                       нықты, көмірді, металдарды, сүтті, теріні өңдей алады.

             қолдану салалары          Пенициллин өндіру

                                           Микробиологияның қарқынды дамуы антибиотиктердің
                                       жарыққа шығуына әсер етті.1928 жылы ағылшын ғалымы Алек-
                                       сандр Флеминг Зең саңырауқұлағы пеницилл бөлетін зат ауру
                                       туғызатын бактерияларды жоятындығын анықтады. Бұл затты
                                       пенициллин деп атады. Пеницилл тағам бетіне өсетін көкшіл
                                       түсті тармақталған зең саңырауқұлағы. Пенициллин антибиотигі


           248
   243   244   245   246   247   248   249   250   251   252   253