Page 253 -
P. 253

16.3  Эукариоттық және

                    прокариоттық жасушалар


                                                                                    Эволюция барысында
               Тірі ағзаларды жасушасының ішкі құрылымдық ерекшелік-                ағзалар күрделі
                    ЖОБАЛЫҚ НҰСҚА
           теріне қарай екі топқа бөледі: прокариоттар және эукари-                 өзгерістерге
           оттар. Прокариот ағзалардың нағыз қалыптасқан ядросы                     ұшырап отырады.
           мен мембранамен байланысқан органеллалары болмайды.                      Прокариоттық
                                                                                    ағзалар да
           Эукариот ағзалар – нағыз мембранамен қапталған ядросы                    өз кезегінде
           мен мембранамен байланысқан органеллалары бар күрделі                    эволюциялық
   Барлық құқықтар "Назарбаев Зияткерлік мектептері" ДБҰҰ-ға тиесілі
           құрылымды жасушасы бар ағзалар. Эукариотты ағзалардың                    өзгерістерге ұшырап,
           ДНҚ-сы нәруызбен қапталып хромосома пішінінде болады.                    басқа ағзалардың
           Барлық жануарлар, өсімдіктер, саңырауқұлақтар, бір жасушалы              шығуына бастама
                                                                                    болуы мүмкін деген
           қарапайымдылар эукариоттарға жатады.                                     ғылыми деректер
                                                        2                           бар. Прокариоттық
                                                                      а
                                 14                                                 жасушалар қандай
                                                                                    күрделі өзгерістерге
                                                                                    ұшырады деп
                                                                                    ойлайсың? Олардан
                                                                       3            қандай жасушалар
                                                                                    шығуы мүмкін?
                                                        5
                             15
                                                                       4
                                      1         8                                  ТІРЕК СӨЗДЕР:
                                                                         6
                                                                                   ■  эукариот
                           17                        9                  10
                                                                                   ■  прокариот
                                                          7


                  с     16                                                          ▲   Прокариот
                                                                                     және эукариот
                                                                           в
                                  12                                                 жасушаларының
                                                                         11          құрылысы
                                                       13

           1-ТАПСЫРМА. Күнделікті тұрмыста қолданып жүрген әртүрлі матери-
           алдарды пайдаланып бактерияның құрылысын модельде. Бактерияның
           жасуша құрылымдарын белгіле. Жасаған моделіңді жұпта талқылап, әр
           құрылымның қызметін анықта.

           Прокариот және эукариот
           жасушаларын салыстыру

              Салыстыру
               белгілері     Прокариоттық жасуша     Эукариоттық жасуша
            Мөлшері        0.5-3 нм                  2-100 нм
            Жасуша түрі    Бір жасушалы              Бір және көп жасушалы



                                                                                                        253
   248   249   250   251   252   253   254   255   256   257   258