Page 266 -

Мальпигий түтігі – көпаяқтылар, өрмекшітәрізділер Нуклеоид – бактерияның ДНҚ-сы орналасқан ци-
мен кейбір бунақденелілердегі бөліп шығару мү- топлазмадағы аймақ.
шесі. Овуляция – жетілген жұмыртқа жасушасының фол-
Мезосома – бактерия жасушасының зат алмасу ликуланы жарып аналық безден жатыр түтігіне өтуі.
үдерістері жүзеге асатын мембрананың қабатта- Ооцит, овоцит, жұмыртқа жасушасы – өлшемі
суынан түзілген бөлігі. үлкен, қозғалмайтын аналық жыныс жасуша.
ЖОБАЛЫҚ НҰСҚА
Менструалдық цикл – жыныстық жетілу кезінен Орақпішінді эритроцит – микроскоппен қарағанда
бастап климакстық кезеңге дейін, шамамен ай пішіні орақтәрізді болып келетін эритроцит жасуша-
сайын қайталанып отыратын, жатырды ұрықтану лары. Бұл эритроцитте қалыпты гемоглобин моле-
мен жүктілікке дайындайтын кезеңдік өзгерістер. кулалары орнына құрылымы мен құрамы өзгерген
Циклдің басы – ментсруацияның бірінші күні болып гемоглобин болуына байланысты.
есептеледі. Ортаның сыйымдылығы – даралардың нақты са-
Барлық құқықтар "Назарбаев Зияткерлік мектептері" ДБҰҰ-ға тиесілі
Менструация – жатыр эндометрийінің беткі эпи- нын ресурстармен қамтамасыз ете алатын мекен
телий қабатының сыдырылып сыртқа шығарылу ортасының мүмкіндігі.
үдерісі. Оссеин – сүйектің органикалық заттардан тұратын
Метафиза – диафиза мен эпифизаның арасындағы бөлігі.
жұқа ұзын жолақ тәрізді сүйек бөлігі. Остеон– тығыз сүйектегі капилляр мен жүйкелер
Мешел – D дәруменінің жетіспеушілігінен жас ба- және сүйек тақташалардан тұратын орталық канал
лаларда қаңқа сүйектерінің дұрыс қалыптаспай, аяқ Остеоцит– жетілген сүйек жасушасы.
сүйектерінің қисаюы, басы мен ішінің үлкеюі. Өзгергіштік – бір түрге жататын даралардың ара-
Ми діңі – ортаңғы ми, ми көпірі және сопақша ми- сындағы белгілердің әртүрлі болуы. Ата-аналарына
дан тұратын дене мүшелерінің қызметін реттейтін қарағанда ұрпақтарында бір белгінің әртүрлі көрініс
ми бөлігі. табуы.
Микробүр – бүр түзетін жасушалардың өсінділері. Өкпе обыры – тыныс алғанда өкпеге түскен канце-
Жанасу ауданын ұлғайтуға көмектеседі. рогенді (обыр тудырушы) заттардың әсерінен өкпе
Микробиология – микроағзалардың құрылысын, жасушаларының қалыпты бөлінуінің бұзылуы.
физиологиясын, биохимиясын, систематикасын Өңеш – тағамды ауыз қуысынан асқазанға өткізетін
зерттейтін ғылым саласы. іші қуыс, бұлшық етті асқорыту мүшесі.
Митоз – эукариот жасушаларының бөлінуі нәти- Өрмекшітәрізділер – денесі баскөкірек пен құр-
жесінде, ядросында хромосомалардың диплоидты сақтан тұратын 4 жұп аяғы болатын буынаяқтылар
жиынтығы бар екі жасушаның түзілу үдерісі. класы.
Мишық – адамның еркіне сай қозғалыстарды рет- Өт – бауырдан бөлінген сөл. Жақсы қорытылу үшін
тейтін ми бөлігі. май тамшыларын эмульгациялайды.
Моногибридті – ата-аналары бір-бірінен бір жұп Өт қабы – өт сұйықтығы сақталатын қапшық. Бауыр-
белгілері бойынша ажыратылатын дараларды бу- дың астыңғы бөлігінде орналасады.
дандастыру. Өт қышқылдары – бауырда холестериннен түзіледі.
Муреин – бактерияның жасуша қабырғасын түзетін Майларды эмульгациялайды.
көмірсу текті органикалық зат. Парасимпатикалық бөлім – вегетативті жүйке
Мутация – тұқым қуалайтын өзгергіштіктің түрі. жүйесінің ағзаның қалыпты жағдайдағы іс-әрекет-
Муцин – асқазанның эпителий ұлпасының шы- терін реттейтін бөлімі.
рышты жасушаларынан бөлінетін сілемейлі сұй- Партеногенез – аналық жұмыртқа жасушадан
ықтық. Асқорыту ферменттерінен асқазанды ұрықтанбай-ақ ағзалардың пайда болатын жыныс-
қорғайды. ты көбею түрі.
Нашақорлық– есірткілік заттардың әсерінен дами- Пеницилл – жеміс жидектердің бетінде өсетін зең
тын созылмалы ауру түрі. саңырауқұлағы.
Нейрула– жүйке тақташасы қалыптасатын ұрықтық Пенициллин – пеницилл саңырауқұлағынан бөлі-
даму кезеңі. нетін, ауру туғызатын бактериялардың жасуша қа-
Несепағар – зәрді бүйректен қуыққа өткізетін түтік бырғасын зақымдайтын антибиотикті зат.
тәрізді мүше. Пепсин – қышқылды ортада нәруызды ыдыратуға
Нефридии – омыртқасыздарда омыртқалылардағы қатысатын асқазанның ферменті.
бүйректің қызметін атқаратын жұп мүше.

266