Page 73 -

1-ТАПСЫРМА. Гранулоциттер мен агранулоциттер тобына жататын лейко-
циттерді анықта. Ядро пішіндері сегменттелген және сегменттелмеген болады.
Олардың ядросының сегменттерге бөлініп, ұзын болуының маңызы қандай?

Гранулоциттердің қызметтері
қанды ұйытпайтын гепарин және қабыну үдерісін бастайтын ҰСҚА
Нейтрофилдер шамамен барлық лейкоциттердің 70%-ын
құрайды. Олар жұқпамен күреске бірінші кіріседі және шағын
жасушаларды фагоцитоз жолымен жояды. Ота жасағаннан
кейінгі орынға жұқпа түскенде олардың саны тез артады. Эо-
зонофилдер қанда 1,5% шамасында болады. Олардың басты
Барлық құқықтар "Назарбаев Зияткерлік мектептері" ДБҰҰ-ға тиесілі
екі қасиеті бар. Эозонофилдер денені паразиттерден (бөсір,
үшкірқұрт, бауырсорғыш) қорғайды. Паразиттер өте үлкен
▲ Ағаш жаңқасымен
болғандықтан, эозонофилдер паразиттердің мембранасын
бірге теріге енген
ыдырататын ферменттер бөледі. Сонымен қатар жұқпаға қарсы
ЖОБАЛЫҚ Н
патогендерге қарсы
аллергиялық реакцияны төмендететін антигистаминдік заттар
түзеді. Базофилдер өте аз – 0,5% кездеседі. Гранулаларында
гистамин болады. Ұлпа зақымданғанда базофилдер гистамин гранулоциттердің әрекеті
бөліп, осы жерге қантамырлардан қан плазмасының бөлінуін
күшейтеді. Плазма құрамындағы қоректік және химиялық зат-
ТАЛҚЫЛАУ. Қандай се-
тар ұлпаның қалпына келу үдерісіне жұмсалады. Ұлпаның ісінуі, бептермен лейкоциттердің
терінің қышуы, қызудың көтерілуі және қызаруы патогендермен пайыздық құрамының өсуі
күресу реакциясының бір бөлігі. және төмендеуі мүмкін?

Агранулоциттердің қызметтері
Моноциттер қандағы лейкоциттердің 4%-ын құрайды.
Олар жілік майынан түзіледі және ядролары бұршақпішінді
ірі жасуша. Қанда 30-40 сағат шамасында болады, кейін ұлпаға
өтіп, макрофагтарға айналады. Макрофагтар бактериялар СЕН БІЛЕСІҢ БЕ?
мен өлі жасушалардың қалдықтарын фагоцитозбен жояды.
Олар лимфоциттерді ағзаның қорғаныштық реакциясына Ұлпалар жарақаттанған-
да немесе ағзаға жұқпа
белсендіреді. Моноциттер созылмалы жұқпалар (туберку- түскенде қанда моноцит-
лез), вирустық жұқпалы аурулар кезінде өте белсенді болады. тер саны күрт көбейеді.
Нейтрофилдермен бірлесіп, ағзаға енген жұқпамен күресетін Көкбауырдағы моноцит-
бірінші қорғаныштық қатарды түзеді. Лимфоциттер қан жа- тердің саны қанайна-
сушаларының 24%-ын құрайды. Жасуша пішіні сфератәріздес лымдағы моноциттерден
он есе артық болады. Қа-
және цитоплазмасы аз болады. Олардың В-лимфоциттер және жетті жағдайда бұл мо-
Т-лимфоциттер деген екі түрі бар. В-лимфоциттер қанға енген ноциттер көкбауырдан
антигендерді танып, оларды жоятын антидене молекулаларын қанға шығады. Бұл ағзаның
түзеді. Т-лимфоциттер жасуша мембранасындағы рецепторлар қорғаныштық әрекетін
көмегімен бактериялар, вирустарды тауып, фагоцитоз арқылы тез іске асыруға мүмкіндік
береді. Бір секунд ішінде
жояды. Лимфоциттердің екі түрі ағзаның иммундық жауап макрофаг 100 бактерияны
реакциясында шешуші рөл атқарады. жұтып жіберуі мүмкін.

73