Page 22 -

Қорытынды

Картографияның негізгі зерттеу нысандарына аспан денелері
Біз қайда келдік? мен жұлдызды аспанның карталары, глобустар мен жер бедері
карталары, картографиялық белгілермен белгіленген кеңістік мо-
textbooks nis edu kz
дельдері (үлгілері) жатады.
Бұл тарауда: Картаны жасауда, жобалауда картаны жасаудың барлық эле-
✔ «план» және «шартты менттері ескеріледі және негізгі заңдылықтарға сүйенеді.
белгілер» ұғымын Карта ғылыми зерттеулерде, шаруашылық салаларында, өнер-
түсіндіруді; кәсіп орындарында, әскери қызметтерде және басқа да салаларда
көп қолданылады. Мысалы, қарапайым мектеп жоспары саған,
✔ пландарды
құрастыруда қызметкерлерге және қонақтарға мектеп айналасындағы жолды
пайдаланылатын табуға мүмкіндік береді. Сонымен қатар бұл мектеп басшысына әр
шартты белгілерді бөлмені не үшін қолданатынын жоспарлаған кезде де қажет. Кар-
қолданып, жергілікті талар мен пландарда бір заттың басқа затқа қатысты орналасқан
жердің қарапайым жері көрсетіледі. Бұл тарауда карталардың көптеген түрлері бар
пландарын оқуды; екенін, барлығының түрлі мақсатта қолданылатынын білдің. Жол
картасын ата-анаңның саяхаттарын жоспарлаған кезде қолданған
✔ географиялық шығарсың немесе өзің және достарың кинотеатрға не бассейнге
карталар мен шартты баратын жолды табу үшін қала жоспарын пайдаланасың. Сауда ор-
белгілерді жіктеуді; талықтарында қай жерде қандай зат сатылатындығы, нысандардың
✔ географиялық шартты орналасқан орындары көрсетіледі.
белгілерді қолдана Өз біліміңді тексер! 1. Берілген нүктелердің географиялық
отырып, карталарды координатасын анықта. Кестені дәптеріңе сызып алып толтыр.
оқуды;
Географиялық Географиялық
✔ масштабты Нүктелер бойлық ендік Материк
қолдану арқылы Лондон
арақашықтықты Астана
есептеуді;
Стамбул
✔ географиялық Париж
координаталарды Канберра
анықтауды үйрендің. Мәскеу
Алматы

Мексика
Оттава

2. Масштабтарды сандықтан атаулыға және керісінше айнал-
дырып жаз:
а) 1: 5000–1 см-де …?
ә) 1: 100000–1 см-де …?
б) 1 см – 10000 м, бұл …?
в) 1 см – 100 км, бұл …?
г) 1: 50000–1 см-де …?
ғ) 1 см – 20000 м, бұл …?
22