Page 58 -
P. 58
Мұхит суының температурасы мен
тұздылығы
Бұл сабақта:
Мұхит температурасы барлық дерлік жерінде бірдей болады.
✔ мұхит суының Мұхит суының 75% бөлігінің температурасы 0°C пен +6°C, ал
қасиеттеріне оның 50% бөлігінде +1,3°C пен + 3,8°С аралығында.
textbooks nis edu kz
(тұздылық,
температура) әсер Мұхит суының басты қасиеттері – оның температурасы мен
ететін факторларды тұздылығы. Мұхит суы күн жылуы мен ылғалды жинаған үлкен
анықтауды үйренесің. батарея тәріздес. Оның беткі қабаты Күн энергиясының 94%-ын
сіңіреді. Сондықтан осы беткі қабат Жер бетіндегі температураның
ауытқуын азайтуда үлкен рөл атқарады.
СЕН БІЛЕСІҢ БЕ? Мұхит суының температурасы оның Күн сәулесін қабылдауына
Мұхиттардың жаңа байланысты. Мұхиттың беті өте үлкен болғандықтан, ол құрлыққа
қыртыс түзілетін терең қарағанда баяу суыйды, сондықтан мұхиттар жылуды көп жинайды.
қабаттарында су темпера- Мұхиттың температурасы тереңдігіне байланысты да өзгеріп
турасы өте жоғары. Түрлі отырады. Тереңдеген сайын оның температурасы төмендей бастай-
тұздар мен газдарға ды. 3000–4000 метр тереңдікте ол 0°C пен 2°C аралығында тұрақта-
қаныққан ыстық магма лады. Мұхит бетіндегі температураға географиялық ендік те әсер
тереңдік қойнауынан етеді. Су температурасы ғаламның оңтүстік бөлігіне қарағанда, сол-
жыралар арқылы шығады. түстік жартышарда құрлықтардың әсерінен жоғары болады. Экватор-
Суық су ыстық магмамен дан полюстерге қарай температура –1,5°C және –1,9°C аралығында
байланысқан кезде, тұздар біртіндеп төмендейді.
мен газдарды сіңіріп, Ә
жоғарыға көтеріледі.
Ғалымдар оны «Қара түтін»
деп атайды.
A
Терендік бойынша температураның өзгеруі
Су астындағы күннің сәулесі
Мұхит тұздылығы промиллемен (санның мыңнан бір бөлігі)
өлшенеді (‰). Мұхит суының орташа тұздылығы Б суреттегі карта-
да көрсетілген. Тұздардың 88%-ы – хлоридтер, 11%-ы – сульфат-
тар және 1%-ы – карбондар. Сондықтан барлық теңіз және мұхит
суынан тұздың дәмі шығады. Мұхит суында 60-тан аса заттар бар.
Дегенмен, олардың саны өте аз болуы мүмкін. В сызбасында көр-
сетілгендей, теңіз суының тұздылығына бірнеше фактор әсер етеді.
58
