Page 28 -
P. 28
3.2. Бейметалдардың оттекте жануы
textbooks nis edu kz
Жанартау атқыла- Элементтер металдар мен бейметалдар деп жіктелетінін
ған кезде адамдар- білесіңдер. Металдар мен бейметалдар жанған кезде әртүрлі өнімдер
дың тұншығуына, түзіледі.
жөтелуіне және қаза
табуына әсер ететін 1-тапсырма
Бөлмедегі металдар мен бейметалдардың тізімін жасаңдар.
улы немесе уытты Жану – заттардың ауадағы оттек қатысында тотығып, жылу мен
газдар бөлінеді. жарық бөлініп жүретін реакциясы. Жану нәтижесінде элементтер
Олар қандай газдар оттекпен қосылып, күрделі заттар – оксидтер түзіледі. Бейметалл
болуы мүмкін? оксидтері суда еріген кезде қышқылдар түзіледі. Сондықтан мұндай
Найзағай ойнаған- оксидтер қышқылдық оксидтер деп аталады.
да қандай заттар 2-тапсырма
түзіледі? Сендердің ойларыңша, көміртектің таза азотта жануы мүмкін бе?
Жауаптарыңды түсіндіріңдер.
Зерттеңдер
Күкірт пен фосфордың жануы.
Сендер білесіңдер ме? Күкірт пен фосфордың жануын қарастырайық. Алдын ала мынадай
байқалатын құбылыстарға болжам жасаңдар:
Бұрын сіріңке өндірісін- a) элементтер жанған кезде;
де қазір қолдануға тыйым ә) жанып болған соң;
салынған ақ фосфор қол- б) өнімдер алынған құтыға (колба) су және ортаның
данылды. Созылмалы улану қышқылдылығын анықтауға болатын әмбебап индикатор
кезінде фосфор буы жұмыс- қосқанда байқалатын құбылыстарға болжам жасаңдар.
шылардың сүйектеріне еніп, Индикатор түсінің өзгеруіне назар аударыңдар.
олардың жақ сүйектері мен Күкірт пен фосфордың ауада және таза оттекте жануын
тістерінің ауруына себеп салыстырыңдар.
болды. Қараңғы кезде жұ-
мысшылардың жақ сүйек- Жану үдерісі Ауада Оттекте
терінің жарқырауына және
ауыр зардаптарға алып кел- күкірт фосфор күкірт фосфор
ді. Қазіргі кезде сіріңке өн-
дірісінде едәуір қауіпсіздеу
Реакция
қызыл фосфор қолданылады.
өнімдері
Жылудың
бөлінуі
Жарықтың
бөлінуі
Реакция теңдеулерін сөзбен жазыңдар. Бақылау қорытындысын
түсіндіріңдер.
жасаңдар.
3-тапсырма
Сіріңке жанған кезде не болады? Қандай өнімдер түзілетінін
28
