Page 31 -

ХИМИЯ

textbooks nis edu kz

МЕТАЛДЫҚ ЖАРЫЛЫС!

лдыңғы аптада бір қоймада үлкен жоңқаларды сақтап қаламыз деп өртке
Аөрт шықты. Бірнеше тонна магний, су құя бастады. Бірнеше секундтан кейін
алюминий және титан жоңқалары жанып үлкен жарылыс болды. Ауаға диаметрі 15
кетті. Металл жоңқалары ашық ауада үйіліп метр шар тәріздес от көтеріліп, айналаны
жатқан. Өртсөндірушілер келді. Олар жарқыратты.

Тапсырма
Сендер білесіңдер ме?
Неге олай болғанын түсіндіріңдер. Сендердің ойларыңша, өртті
сөндіру кезінде қандай өнімдер түзілді? Жанып жатқан металды Әртүрлі металл тұздары-
немен сөндіруге болады? «Оттың үш құраушысын» еске түсіріңдер.
ның жалыны түрлі түске боя-
Орындаңдар лады. Мысалы, калий жалын-
ды күлгін, ал мыс жасыл түске
бояйды.
1. Металл қандай жағдайда жанатынын атаңдар.
2. Металдар жанған кезде қандай заттар түзіледі? Кальций, литий
және алюминийдің жану реакцияларын сөзбен жазыңдар.

3. Магнийдің баяу тотығу және жану үдерістерін салыстырыңдар.
Олардың қандай ұқсастықтары мен айырмашылықтары бар?
4. Неліктен ғарышқа саяхат жасағанда отынның үлкен қорын
алу керек. Қалай ойлайсыңдар, болашақта зымыранның
қажетсіз бөліктерін жағуға болады ма? Металл ұнтақтарын
зымыран отыны ретінде жағу әдістері туралы ойланып, жолын
ұсыныңдар.

5. Өрт кезінде ағаш тұтанып, жанып кетеді, ал темір су құбырлары
жай ғана қараяды. Себебін түсіндіріңдер.

31