Page 36 -

4.2. Қышқылдардың

химиялық реакциялары.

● textbooks nis edu kz
Бейтараптау реакциялары

Егер ара шағып алса Әмбебап индикатор рН шкала деп аталатын, 14 реңкке дейін
қандай затпен өңдеу болатын шкала түзеді. Әмбебап индикатор – пайдалы индикатор,
керек? Бұл қышқыл себебі ол қышқыл мен сілтіні анықтап қана қоймайды, олардың
мен сілтіге қалай күшті не әлсіз екенін де көрсетеді. Қышқыл немесе сілті неғұрлым
байланысты? күшті болса, соғұрлым қауіпті болып табылады.

АММИАК
АСҚАЗАН СӨЛІ АЛМА ШЫРЫНЫ ҚАРА КОФЕ СУ АС СОДАСЫ ЕРІТІНДІСІ
КОНЦЕНТРЛІ СІЛТІ
ЛИМОН ШЫРЫНЫ ТОМАТ ШЫРЫНЫ СҮТ ЖҰМЫРТҚА СҰЙЫҚ САБЫН АҒАРТҚЫШ ЕРІТІНДІСІ

ҚЫШҚЫЛДЫҚ БЕЙТАРАП ОРТА СІЛТІЛІК ОРТА
ОРТА

Зерттеңдер
Сендер білесіңдер ме?
1. Әмбебап индикаторды пайдаланып, берілген сұйықтықтарды рН
шкала бойынша орналастырыңдар. Әрбір сұйықтықтардың рН
Ежелгі Русьте әйел-
шкаласын көрсетіңдер:
дер шырша күлінің неме-
a) йогурт; г) тұз қышқылы;
се қытай сабын ағашының
ә) сіркесу; ғ) натрий гидроксиді;
ері-тіндісімен шашын жуған.
б) сабын ерітіндісі; д) су.
Бұл ерітінділер сабынданып
в) лимон шырыны;
тұрады.
2. Ең күшті қышқылдың рН мәні қандай?
Ертедегі сусабын дайын-
3. Ең күшті сілтінің рН мәні қандай?
дау рецептісі:
4. Біз тамаққа сіркесу қосамыз, бірақ тұз қышқылын қоспаймыз.
2 стақан дистилденген су;
құрғақ, ұнтақ талған та- рН = 7 көрсеткіші қышқылдық та, негіздік те емес бейтарап
● 1,5 ас қасық сабыншөптің Неге?
мыры;
● 2 шай қасық лимон ерітіндіні көрсетеді. Қышқыл мен сілтіні араластырған кезде бір-
бірін бейтараптайды да, бейтарап ерітінді түзіледі. Бұл реакция
нарқайсары мен жалбыз.
Қалай ойлайсыңдар, бейтараптау реакциясы деп аталады. Металдар немесе минералдар
алын ған ерітіндінің рН мәні да қышқылдармен әрекеттесіп, оны бейтараптайды.
қандай болады? Оны қазір- Асқазанда ас қорытуға қатысатын және ауру тудыратын
гісусабынның қышқылдылы- бактерияларды жоятын тұз қышқылы болады. Тұз қышқылы – күшті
ғымен салыстырыңдар. қышқыл. Адам асқазанындағы бұл қышқылдың рН мәні: рН=1,7.
Кейде көп тамақ жеген кезде асқазанда көп қышқыл түзіледі. Мұндай
жағдайда асқазан сөлінің қышқылдылығын төмендету керек.

36