Page 39 -

Дүниежүзінде жыл сайын шамамен 200 млн т қышқыл өндіріледі.
Әртүрлі салада қолданылатын бейорганикалық минералды қыш- ХИМИЯ
қылдардың ішінде күкірт қышқылы бірінші орын алады.
textbooks nis edu kz

Тыңайтқыштар Химикаттар өндіру
өндіру (мысалы, тұз және
азот қышқылдары, Мұнайды
күкірт тазарту
қышқылының
Химиялық
тұздары)
талшықтар
өндіру

КҮКІРТ
ҚЫШҚЫЛЫНЫҢ
ҚОЛДАНЫЛУЫ
Автомобильдердің Синтетикалық жуғыш
қорғасынды- заттар, бояғыштар,
қышқылды пигменттер, жарылғыш
аккумуляторларын заттар мен дәрі-
шығару дәрмектер өндіру
Металдарды
өңдеу

Зерттеңдер
Қышқылдардың металдармен реакцияларын қарастырайық.
Қышқылдар металдармен әрекеттесіп, тұз және сутек түзеді.
Тұз қышқылы + металл → тұз + сутек
1. Берілген кестені дәптерге сызып алыңдар. «Болжам» бағанына
егер реакция жүрсе (✓), ал реакция жүрмесе (✗) белгісін қой-
ыңдар.
2. Енді өз болжамдарыңды тексеріп көріңдер. Мұғалімнің нұсқауын
мұқият орындаңдар. Кестенің соңғы бағанын толтырыңдар.
Металл Болжам: Тәжірибе соңында:
реакция жүре ме? реакция жүрді ме?
Мыс

Магний
Қышқылдар өндірілетін
Темір химиялық зауыт

Орындаңдар

1. Біз реакция теңдеуін білеміз: тұз қышқылы 3. Сөзбен жазылған мынадай теңдеулерді
+ мырыш = тұз + сутек. Қалай ойлайсыңдар, аяқтаңдар:
сутек қайдан бөлінеді? Осы газдың түзіл-
генін қалай дәлелдеуге болады? Мырыш + күкірт қышқылы → ___________
Темір + тұз қышқылы → ___________
2. Қышқыл металмен әрекеттескен соң ин-
дикатордың түсі өзгереді. Демек, қышқыл 4. Адамның асқазан сөлінің құрамында қандай
бейтараптанады. Бейтараптау үдерісін түсін- қышқыл болады? Бұл қышқыл қандай рөл
діріңдер. атқарады?
5. Күкірт қышқылының темір құрылымдарды бұза-
тынын қалай дәлелдеуге болады? Осындай құ-
былысқа бірнеше мысал келтіре аласыңдар ма?

39