Page 36 -

сушаның тургор және плазмолиз сияқты қаси- 19. Судың физикалық қасиеттерін ата. Олар су тір-
еттерін анықтайды, қажетсіз заттардан арылуға шілігіне қалай әсер етеді? Ойлан.
көмектеседі, жасушада және денеде заттардың
тасымалдануын қамтамасыз етеді.
Әмбебап еріткіш Мұздың тығыздығы
судың тығыздығынан аз
16. Сипаттамасы бойынша тірі ағзалардағы химия­
textbooks nis edu kz
лық элементтерді анықта:
- кейбір аминқышқылдарының құрамына кіретін
макроэлемент;
- асқазан сөлінің құрамына кіретін макроэлемент; Мөлдірлік
- сүтқоректілер қанындағы тыныс алу пигментінің
құрамдас бөлігі болып табылатын макроэлемент;
- қалқанша без гормонының құрамына кіретін
микроэлемент.
17. Көмірсулар мен олардың қасиеттерін сәйкестен-
дір.
20. Кальцийге бай тағамдар тізімін толықтыр.
Қасиеті Көмірсу
А) биополимер болып табылады
Б) мономер болып табылады
В) өсімдіктің жасуша 1) глюкоза
қабырғаларының құрамына кіреді 2) целлюлоза
Г) фотосинтез нәтижесінде түзіледі
Д) суда ериді
Е) суда ерімейді
21. Мына суреттерге қарап, топырақта қандай ми-
нералды элементтер жетіспейтінін анықта.
18. (А­Ж) сұрақтарына (1­6) тізімнен дұрыс жауапты
таңда.
А. Бұл ұлпаның жасушалары басқа ұлпалардың
жасушаларына айнала алады.
Ә. Бұл ұлпаның жасушалары жарықтағы өсімдік-
терді қоректендіреді.
Б. Бұл ұлпаның жасушалары өсімдікте қоректік
заттарды жинай алады.
В. Өсімдіктердің қалпына келу қабілеті осы ұл-
паның жасушаларымен байланысты. 22. Мәтіндегі қателерді тауып, түзет.
Г. Бұл ұлпа өсімдікті немесе оның жеке бөлік- Жасуша құрамында Д.И.Менделеевтің периодтық
терін берік етеді. кестесіне енгізілген 80-ге жуық химиялық эле-
Д. Заттардың өсімдік арқылы қозғалуы осы ұл- менттер табылды. Сутек, оттек, көміртек, мырыш,
паның жасушаларымен байланысты. фосфор макроэлементтер тобын түзеді. Бром,
Е. Бұл ұлпаның жасушалары өсімдік мүшелерінің азот, күкірт, темір, йод және басқалары микроэ-
қоршаған ортамен өзара әрекеттесуін қамта- лементтер тобын құрайды. Кальций мен фосфор
сүйек түзілуіне қатысады. Сонымен қатар, қанның
масыз етеді. қалыпты ұюы фосфорға байланысты. Темір ге-
1) Жабын ұлпа. моглобиннің нәруызы – эритроциттер құрамына
2) Түзуші ұлпа. кіреді. Калий мен натрий жүйке импульстерін та-
3) Өткізгіш ұлпа. сымалдау үшін маңызды.
4) Тірек ұлпасы.
5) Фотосинтездеуші негізгі ұлпа. 23. Қосымша ақпарат көздерін және биология ту-
6) Қор жиюшы ұлпа. ралы бұрыннан бар білімді қолдана отырып,
таныстырылым / эссе дайында. Онда жануар-
лардың әртүрлі ұлпаларының пайда болуының
эволюциялық ретін көрсет.

36