Page 132 -
P. 132

СЕН БҰЛ САБАҚТА:             5.4.4   Дүниежүзілік
           дүниежүзілік                            шаруашылықтың даму
           шаруашылықтың
           даму көрсеткіштерін                     көрсеткіштері
           сипаттайсың.

                                           Дүниежүзілік шаруашылық өзінің біртұтастылығымен,
           ТІРЕК СӨЗДЕР:
                      ЖОБАЛЫҚ НҰСҚА
                                       құрылымды, көпсатылы, иерархиялы және әркелкі болуымен
           ■   жан басына              ерекшеленеді. Соның ішінде дүниежүзілік шаруашылықтың
             шаққандағы көрсеткіш
                                       біркелкі болмауы аса көзге түседі. Дүниежүзінің 32 дамыған
   Барлық құқықтар "Назарбаев Зияткерлік мектептері" ДБҰҰ-ға тиесілі
           ■   атаулы
                                       еліндегі халықтың сатып алу мүмкіндігі 80%-дан асып түседі.
           ■   нақты
                                       Яғни, бұл әлемнің қалған елдерінде тұратын халықтың қолында
           ■   экспорт                 дүниежүзілік табыстың тек 20%-ы ғана шоғырланған дегенді
           ■   импорт
                                       білдіреді. Осыдан «Дүниежүзілік шаруашылықтың даму көрсет-
           ■   сальдо                  кіштері не себептен әркелкі болады?» деген сұрақ туындайды.
           ■   жиынтық                 Мұның себебі, дүниежүзілік шаруашылықтың даму көрсет-
           ■   қосымша құн             кіштеріне жекелеген елдердің ЖІӨ мен ЖҰӨ әсер ететіндіктен
           ■   жиынтық көрсеткіш       әлемде осындай ала-құлалық байқалады. Ал ЖІӨ көлемі әр
           ■   триллион (1000 млрд)    елдерде халықаралық еңбек бөлінісіндегі үлесіне байланысты
                                       әртүрлі деңгейде.
            Жалпы ішкі өнімді
            қалай есептейді?           КЕСТЕМЕН ЖҰМЫС
            Оның жалпы
            ұлттық өнімнен             •  1-кестеде берілген елдердің ішінен көбісі қай дүние бөлігінде орна-
            айырмашылығы неде?            ласқанын анықта.
                                       •  Бұл елдердің ЖІӨ көлемінің жоғары болуына әсер ететін факторларды
                                          анықта (ХЕБ, мамандану тақырыбын есіңе түсір).



                                            2016     2017                                   2016    2017
            №   Ел                                          №   Ел
                                           млрд. $  млрд. $                               млрд. $  млрд. $
             1       Қытай                 21290    23159   11       Мексика               2367     2458
             2       АҚШ                   18624    19391   12       Италия                2237     2311
             3       Үндістан               8705    9459    13       Түркия                1994     2173

             4       Жапония                5243    5429    14       Корея Республикасы    1934     2029
             5       Германия               3997    4171    15       Испания               1691     1774
             6       Ресей                  3877    4008    16       Сауд Арабиясы         1755     1774

             7       Индонезия              3032    3243    17       Канада                1687     1769
             8       Бразилия               3152    3240    18       Иран                  1549     1645
             9       Ұлыбритания            2812    2914    19       Аустралия             1197     1246
            10       Франция                2735    2836    20       Таиланд               1166     1234


                                       ▲  1-кесте. Сатып алу қабілетінің тепе-теңдігін есепке алғандағы
                                          ЖІӨ бойынша алғашқы 20 ел (ХВҚ деректері бойынша)

           132
   127   128   129   130   131   132   133   134   135   136   137