Page 101 -

Этанол
100.0 ◄ 6-сурет. Этанолдың
инфрақызыл спектрі
70.0

50.0

25.0 4000.0 3000.0 2000.0 1500.0 1000.0 500.0
заттардың сапасын бағалауда, сот экспертизасында, атмосфера ҰСҚА
0.0

Инфрақызыл спектрдің графиктері – жеке молекуланың
КҮРДЕЛІ ТАПСЫРМА
Барлық құқықтар "Назарбаев Зияткерлік мектептері" ДБҰҰ-ға тиесілі
құрамындағы атомдарға, оның құрылысына, ядро зарядына,
Мыс (ІІ) сульфаты крис-
атомдар арасындағы тартылыс күшіне және т. б. тәуелді күрделі
талдарының темір (ІІІ)
сульфатымен ластанғанын
график. Заттардың спектрлері соншалықты ерекше, оларды
тәжірибе жүзінде қалай
басқаша «саусақ іздері» деп атайды. Заманауи спектрометр-
дәлелдеуге болады?
лерде спектрді өңдеу қуатты бағдарламалармен жабдықтал-
ЖОБАЛЫҚ Н
ған. Спектрометрде спектр белгілі бір секундтар аралығында
алынатындықтан, инфрақызыл спектроскопия органикалық
мониторингінде, алкогольді анықтаудың зертханалық тестінде СЕН БІЛЕСІҢ БЕ?
кеңінен қолданылады. Көптеген қосылыстар үшін инфрақы-
зыл спектрлерінің базасы құрастырылған. Белгісіз затты оның Физик Артур Демпстердің
бірінші масс-спектрометр-
спектрін белгілі қосылыстардың инфрақызыл спектрлерімен ді құрастырғанына 2018
сәйкестендіру арқылы анықтайды. жылы 100 жыл болды.

СҰРАҚТАР МЕН ТАПСЫРМАЛАР
бағыт
сызығы
1. Қоспа қағазды хроматография әдісімен бөлінген.
А. Қоспа қанша заттан тұрған?
Ә. Қоспаның құрамындағы заттардың сатылап бөліну се-
бебін түсіндір.
бастау
Б. А, В, С заттарының арасынан сорылу қасиеті жоғары затты
сызығы
анықта.
қоспа
2. Қоспаларды бөлу тәсілдерін сәйкестендір:
a) темір мен күкірт қоспасы; 1) қайта кристалдану;
ә) саз бен судың қоспасы; 2) хроматография;
б) ас тұзының судағы ерітіндісі; 3) магнитпен тарту;
в) мыс (ІІ) сульфаты мен кобальт (ІІ) сульфаты ерітінділері. 4) тұндыру.
3. Бор атомының масс-спектрі бойынша:
a) бор атомының изотоп санын анықта; 100
ә) бордың салыстырмалы атомдық массасын есепте.
Бордың масс-спектрі: 10B (23), 11B (100)
50
4. Жаңбырдан кейін кемпірқосақтың пайда болу құбылысын
қалай түсіндіресің?
5. Белгісіз заттың инфрақызыл спектрі бойынша заттың құра-
2 468 10 12
мында қоспаның бар-жоғын қалай анықтауға болады?

101