Page 106 -

ЕСТЕ САҚТА! Жалғасы

Металдардың белсенділік Жай заттармен әрекеттесу Ескерту
қатарында сутектен кейін Металл + сутек = металл гидриді Кейбір белсенді металдар
орналасқан металдар қыш- Na + H = NaH қыздырған кезде
2
қылдармен әрекеттеспейді.
Металл + азот = металл нитриді Бөлме температурасында тек
Металдардың белсенділік Li + N = 2Li +N литий
2 3
ЖОБАЛЫҚ НҰСҚА
қатарында сутектен кейін
орналасқан металдар су- ЗЕРТХАНАЛЫҚ ЖҰМЫС. Металдардың қасиеттерін зерттеу.
мен әрекеттеспейді. 1. Кейбір металдардың тұздардың ерітінділерімен әрекеттесуін зертте:
а) темір мен мыс (ІІ) хлоридінің ерітіндісі, темір мен мырыш нит-
Алюминий мен темір сал-
Барлық құқықтар "Назарбаев Зияткерлік мектептері" ДБҰҰ-ға тиесілі
раты;
қын концентрлі күкірт қыш-
ә) мыс пен темір хлориді;
қылында енжарланады.
б) мыс пен күміс нитратының ерітіндісі, мыс пен темір (ІІ) хлори-
Алтын мен платина азот дінің ерітіндісі.
қышқылымен әрекеттес- 2. Кейбір металдардың қышқылдармен әрекеттесуін зертте:
пейді. а) мырыш пен тұз қышқылының ерітіндісі, мыс пен тұз қышқылы-
ның ерітіндісі;
Темір, алюминий, хром сал-
ә) мыс пен азот қышқылының ерітіндісі, мырыш пен азот
қын концентрлі азот қыш-
қышқылының ерітіндісі;
қылында енжарланады.
б) мыс, темір, алюминий мен концентрлі азот қышқылы.
3. Металдардың сумен әрекеттесуін еске түсір.
Металдардың күрделі заттармен әрекеттесуі туралы жалпы қорытын-
ды жаса.
Күрделі заттармен әрекеттесу

СЕН БІЛЕСІҢ БЕ? 2-кесте. Металдардың күрделі заттармен әрекеттесуі
Тантал металы тірі ағза ұл- Сумен әрекеттесуі Белсенді металл + су = сілті + сутек
пасымен биологиялық тұр- 2Na + 2H O = 2NaOH (сулы) + H 2(г)
2
(қ.)
(с.)
ғыда сәйкес келеді. Сон- Белсенділігі орташа металл + су буы = металл
дықтан танталдан жасалған оксиді + сутек
пластинканы бассүйекті Pb + H O = PbО + H 2(г)
2
(г)
(қ.)
(қ.)
қалпына келтіруде, ал тан- Қышқылдардың Металл + қышқыл = тұз + сутек
тал жіпті құрсақ қуысының (азот қышқылынан Zn + 2HCl (сулы) = ZnCl 2(сулы) + H 2(г)
(қ.)
және қан тамырларының басқа) ерітінділерімен Егер металл металдардың белсенділік
қабырғасын тігу үшін пай- әрекеттесуі қатарында сутекке дейін орналасса
даланады. Зақымданған сі-
Тұздардың Металл + тұз = металл + тұз
ңір мен жүйкені де тантал
ерітінділерімен Fe + CuCl = FrCl + Cu
жібімен алмастырады. (қ.) 2(сулы) 2(сулы) (қ.)
әрекеттесуі Әрбір металл тұздардың ерітінділерінен
металдардың белсенділік қатарында өзінен кейін
орналасқан металдарды ығыстырып шығарады
Барлық-дерлік металдардың концентрлі күкірт қышқылымен
әрекеттесуі мынадай сызба бойынша жүреді:
Me + H SO → сульфат + су + SO (S, H S)
2 4(конц.) 2 2
Тотықсыздану өнімі металл белсенділігіне байланысты, мы-
салы:
Cu + H SO → CuSO + H O + SO
(қ.) 2 4(конц.) 4(сулы) 2 (с) 2(г)
106