Page 103 -
P. 103
6. Металдар мен құймалар
Неліктен металдар электр тогын өткізеді? Сен:
Неге мәшинежасауда металдардың орнына
олардың құймалары қолданылады? ■ металдардың бейметалдардан
ЖОБАЛЫҚ НҰСҚА
Неліктен ұшақ жасауда таза алюминийді айырмашылығы;
емес, оның құймасы – дюралиминді
пайдаланады? ■ металдардың оттекпен әрекеттесуі;
■ металдардың белсенділік қатары;
Барлық құқықтар "Назарбаев Зияткерлік мектептері" ДБҰҰ-ға тиесілі
Б.з.д. мыңдаған жылдар бұрын адамдарға бос ■ кейбір металдарды олардың оксидтерінен
күйінде кездесетін алтын, күміс және мыс сияқты алу;
металдар белгілі болды. Сосын адамдар қосылыс-
■ металдардың сумен әрекеттесуі;
тарынан қалайы, қорғасын, темір және сынапты
бөліп алуды үйренді. XVIII ғасырдың ортасына қа- ■ металдардың қышқылдармен әрекеттесуі;
рай ашылған металдар саны қарқынды артты да, ■ металдардың тұздардың ерітінділерімен
XX ғасырдың соңына қарай ашылған металдар әрекеттесуі туралы білесің.
саны 96-ға жетті. Адам өміріндегі металдардың
рөлі туралы өз атауын металл немесе оның құйма- Бұл тарауда:
сының атауынан алған тұтас бір заман (мыс, қола,
темір) айтады. Металдарда қандай қасиеттер бар? ■ металдардың физикалық қасиеттерін
Неліктен құймалар металдарға қарағанда кең түр- байланыс және кристалдық тор типіне
де қолданылады? Қалай ойлайсың, металдарды байланысты түсіндіруді;
неден алады? Қазақстанның жер қойнауында құ-
■ металдарға тән химиялық қасиеттерді
рамында металдар бар қандай кен орындары бар?
сипаттауды;
Металдардың кендерін қандай әдіспен алады? Бұл
сұрақтарға осы тараудан жауап аласың. ■ құймалардың артықшылықтары туралы;
■ жез бен қоланың құрамы, қасиеттері және
қолданылуы туралы;
■ темір құймалары – шойын мен болат,
сондай-ақ олардың құрамындағы
көміртектің пайыздық мөлшері туралы;
■ металдардың Қазақстанда таралуы және
оларды алу;
■ қоспаның белгілі бір массасы болатын
басқа заттың массасы белгілі болса,
реакция теңдеуі бойынша зат массасын
есептеуді білетін боласың.
Пәнаралық байланыстар
Физика курсынан металдардың металдық жыл-
тыры болатыны, жылу- және электрөткізгіштігі,
соғымдылығы мен пластикалығы туралы білесің.
Қазақстанның физикалық географиясын оқи
отырып, темір, алюминий, мыс сияқты метал-
дардың кен орындары туралы білдің.
