Page 132 -

СЕН БІЛЕСІҢ БЕ? қарағанда органикалық еріткіштерде жақсы ериді. Бром, бром
сулары теріні күйдіреді, ал бром булары өте улы!
Газтәрізді хлор және құра-
мында белсенді формада Бром – хлордың тұрақты серігі болып табылады. Себебі,
хлор болатын химиялық бром тұздары – бромидтер (NaBr, KBr, MgBr т. б.) хлоридтер
2
қосылыстар адам денсау- түзілістерімен аз мөлшерде болса да бірге кездеседі. Бром
лығына қауіпті (улы). Осы бромидтер түрінде теңіз суларында таралған.
газбен тыныс алғанда адам
бЛЫҚ НҰСҚА
өткір және созылмалы ула- 3-ТАПСЫРМА
нуы мүмкін. Клиникалық А. Бромның сутекпен, алюминиймен, фосформен реакция теңдеу-
формасы хлордың ауа- лерін жазып, теңестір.
дағы концентрациясына Ә. Бромның қосылыстардағы тотығу дәрежелерін анықта: калий бро-
Барлық құқықтар "Назарбаев Зияткерлік мектептері" ДБҰҰ-ға тиесілі
тәуелді. Адам хлордың миді – KBr, калий гипобромиті – KBrО, калий бромиті – KBrО , калий
2
ауадағы концентрациясы броматы – KBrО , калий перброматы – KBrО .
4
3
3
0.003 см /л болған кезде иі-
сін сезеді. Ауа құрамындағы ЗЕРТХАНАЛЫҚ ЖҰМЫС. Галогендердің химиялық қасиеттерін зерттеу.
хлор тыныс алу жолдары- Берілген құрал-жабдықтар мен реактивтерді қолданып, галогендердің
ның кілегейлі қабықшасын химиялық қасиеттерін зерттеу жоспарын құрастырып, тәжірибе жүргіз.
тітіркендіреді де, рефлекстік Құрал-жабдықтар: сынауық, шыны таяқша, қалақша.
қорғаныш симптомдарын Реактивтер: бром суы, магний ұнтағы.
тудырады: адамның тама- Қауіпсіздік ережесін қатаң сақта! Жұмыс тартпа шкафта жасалады.
ғы жыбырлайды, жөтеледі, • «Магнийдің броммен тотығуы» экспериментін зертте.
тұншығады. Берілген тапсырмаларды орында.
1. Ерітінді түсіне бақылау жаса.
1914-1918 жылдардағы Бі- 2. Реакция теңдеулерін жаз.
рінші дүниежүзілік соғыс
кезінде хлор улы және ЗЕРТТЕУ
уландырғыш қару ретінде Иод сублимациясы экспериментіне бақылау жүргіз. Өз бақылауыңды
қолданылды. сипаттап, сұрақтарға жауап бер.
1. Бөлме температурасында иодтың агрегаттық күйі қандай?
ЖОБА
2. Қыздырғанда қандай құбылысты байқадың?
3. Түсі қандай газ түзілді?
Иод (t = 114 °C, t = 185 °C) – сұр қара, күлгін түсті, метал-
қ
дық жылтыры бар, суда нашар еритін, ал этил спиртінде жақсы
еритін зат.
Иод – иодидтер түрінде теңіз суларында және бұрғылау
суларында кездеседі. Теңіз балдырлары, теңіз губкалары теңіз
суларынан иодты өз денесіне жинақтайды.
Иод сутекпен жайлап қыздырғанда әрекеттеседі және бұл
+1 -1
реакция қайтымды: I + H ↔ 2H I
0
0
2 2
▲ 2-сурет. Шыны Иод металдармен әрекеттесіп, металл иодидтерін түзеді.
ыдыстағы
галогендер буы ЗЕРТХАНАЛЫҚ ЖҰМЫС. Галогендердің химиялық қасиеттерін зерттеу.
Берілген құрал-жабдықтар мен реактивтерді қолданып, галогендердің
химиялық қасиеттерін зерттеу жоспарын құрастырып, тәжірибе жүргіз.
Құрал-жабдықтар: кәрлен ыдыс, қалақша, шыны таяқша.
Сублимация Реактивтер: алюминий ұнтағы, күкірт ұнтағы, су.
(sublimation) – қатты Қауіпсіздік ережесін қатаң сақта!
күйдегі заттардың сұйық • «Алюминийдің иодпен тотығуы» экспериментін зертте.
күйге айналмай, бірден
газ күйіне өту үдерісі.

132