Page 130 -

СЕН БІЛЕСІҢ БЕ? Күкірт күрделі заттармен де әрекеттеседі.
1. Күкірт концентрлі күкірт қышқылымен әрекеттескен кезде
Сынап төгілген жерге кү-
кірт ұнтағын себеді. Себебі, тотықсыздандырғыш қасиет көрсетеді. Реакция барысында
буы улы сынап күкіртпен күкірт күкірт (IV) оксидіне дейін тотығады:
жанасу кезінде қара түсті, S + 2H S O = 3S O + 2H O
0
+4
+6
қатты сынап (ІІ) сульфиді (қ) 2 4(конц.)(сулы) 2(г) 2 (г)
қосылысын түзеді. Сынап 2. Күкіртті сілті ерітіндісімен қыздырғанда күкірт әрі тоты-
ә) топ элементтерінің сыртқы энергетикалық қабатында алты электрон болады;ҚА 2 (с)
(ІІ) сульфиді қауіпсіз! ғады, әрі тотықсызданады. +4 + 2K S -2 + 3H O
0
3S + 6KOH
= K S O
2 (сулы)
3(сулы)
2
(сулы)
(қ)
Барлық құқықтар "Назарбаев Зияткерлік мектептері" ДБҰҰ-ға тиесілі
СҰРАҚТАР МЕН ТАПСЫРМАЛАР
ЖОБАЛЫҚ НҰС
1. 16-топ элементтері үшін дұрыс тұжырымды таңда (бірнеше дұрыс жауабы бар):
a) топ бойынша жоғарыдан төмен қарай бейметалдық қасиет артады;
б) топ бойынша жоғарыдан төмен қарай атом радиусы артады;
в) барлық халькогендер атомдарының сыртқы электрондық қабатында d-деңгейшесі бар;
г) топ бойынша жоғарыдан төмен қарай атом радиусы кемиді.
-2
2. S ионының электрондық формуласы:
6
2
4
6
2
2
6
2
3
2
2
2
5
2
a) 1s 2s 2p 3s 3p ә) 1s 2s 2p 3s 3p б) 1s 2s 2p 3s 3p в) 1s 2s 2p 3s 3p 6
6
2
2
2
2
3. Қалыпты жағдайда күкірттің аллотропиялық түрөзгерісі қандай? Күкірттің физикалық қасиеттерін
сипатта.
4. А. Берілген қосылыстардағы халькогендердің тотығу дәрежелерін анықта: CaO, SeO , NaNO , H O,
2 3 2
H O , OF , H SeO , H S, SO , SO , H SO , Al S
2 2 2 2 4 2 2 3 2 4 2 3
Ә. Oттек пен күкірттің тотығу дәрежелері туралы қорытынды жаса.
5. Күкірт тотықтырғыш болып келетін үш қосылыстың формуласын жаз.
6. Реакция мен осы реакцияда көрсететін күкірттің қасиеттерін сәйкестендір.
Реакция теңдеуі Күкірттің қасиеттері
а) 2ZnS + 3O = 2ZnO + 2SO 1) күкірт тотықсызданады
2 2
ә) Cu + 2H SO =СuSO + SO + 2H O 2) өзгермейді
2 4 конц. 4 2 2
б) 2NaOH + H SO = Na SO + 2H O 3) күкірт тотығады
2 4 2 4 2
0
-2
+4
7. Күкірттің тотығу дәрежелерінің өзгеру сызбасы берілген: S → S → S → S .
+6
a) күкірттің берілген тотығу дәрежелері бойынша қажетті формулалармен генетикалық қатарды
толықтыр;
ә) тиісті реакция теңдеулерін жаз және әрбір реакциядағы күкірттің тотықтырғыш әлде тотықсыз-
дандырғыш қасиет көрсетіп тұрғанын анықта.
8. Қосымша ақпарат көздерін қолданып, «Күкірттің табиғатта кездесуі», «Күкірттің қолданылуы»
тақырыбына постер құрастыр.
9. Темір колчеданы FeS (пирит) және мырыш алдамшысы ZnS берілген. Қандай қосылыс құрамында
2
күкірттің массалық үлесі жоғары? Есепте.
10. 6.5 г күкірт пен 6.5 г мырыш әрекеттескен кезде түзілетін мырыш сульфидінің массасын есепте.
130