Page 135 -

Астат – қара көк түсті, қатты, қасиеттері иодқа жақын ра- ЗЕРТТЕУ
диоактивті элемент. Жер қабатында ең сирек кездесетін эле- 1. Сынауыққа 3-4 тамшы
менттердің бірі. Оны жасанды жолмен 1940 жылы америка- калий иодиді ерітіндісін
лық физик Д. Корсон алған. Астаттың изотоптары тұрақсыз. тамыз. Оған 3-4 тамшы
хлор суын қос. Ерітінді түсі
Галогендердің топта қасиеттерінің өзгеру ерекшеліктерін біле
өзгере ме? Бақылау жүргіз.
отырып, астаттың физикалық және химиялық қасиеттерін бол-
Алынған ерітіндіге крахмал
белсеңді галоген, ол хлор, бром, иодты олардың тұздарынан ҰСҚА
жауға болады.
ерітіндісін тамыз. Қандай
өзгеріс байқалды? Тәжі-
2-ТАПСЫРМА. Дұрыс жауабын анықта.
рибеден қорытынды жаса.
1. Химиялық белсенділігі ең жоғары галоген:
2. Сынауыққа 3-4 тамшы
a) иод;
б) хлор;
ә) бром;
в) фтор.
Барлық құқықтар "Назарбаев Зияткерлік мектептері" ДБҰҰ-ға тиесілі
калий иодиді ерітіндісін
2. Барлық галогендердің:
тамыз. Үстіне 3-4 тамшы
a) атом радиусының өлшемі бірдей;
бром суын тамыз. Ерітін-
ә) атом құрылысында электрондық қабат саны бірдей;
ді түсі өзгере ме? Бақылау
б) сыртқы электрондық қабатындағы электрон саны бірдей;
жүргіз. Алынған ерітіндіге
в) жалпы электрон саны бірдей.
a) KI + Cl → ә) KCl + F → АЛЫҚ Н
крахмал ерітіндісін тамыз.
Қандай өзгеріс байқалды?
Галогендер белсенділігін олардың қосылыстарынан бі-
Тәжірибеден қорытынды
рін- бірі ығыстырып шығаруынан байқауға болады. Фтор – ең
жаса. Берілген сұрақтарға
жауап бер.
ығыстырады: 2NaCl + F = 2NaF + Cl . А. 1-2-тәжірибе бойынша
(еріт.) 2(г) (еріт.) 2(г)
Хлор бром және иодты олардың тұздарынан ығыстырып реакция теңдеулерін жаз.
шығарады. Ә. Бұл реакцияларда хлор,
бром қандай қасиет көр-
сетеді?
СҰРАҚТАР МЕН ТАПСЫРМАЛАР
1. Галогендер үшін берілген дұрыс емес тұжырымдар:
a) галогендер металдармен әрекеттесіп тұз түзеді; б) галогендер молекуласы екі атомнан түзіледі;
ЖОБ
ә) галогендердің реакцияға қабілеттілігі фтордан в) галогендер буы түрлі түсті болып келеді.
иодқа қарай артады;
2. Берілген реакциялардың қайсысы жүрмейді:
б) KBr + I → в) KI + F →
2
3. Хлордың иодқа қарағанда: 2 2 2
a) тотықсыздандырғыш қасиеті жоғары; б) қайнау температурасы жоғары;
ә) электртерістілігі жоғары; в) атом радиусы үлкен.
4. Берілген тұжырымның дұрыс\бұрыс екенін анықта (тұсына «+ » белгісін қою керек).
Тұжырымдар Дұрыс Бұрыс
Галогендердің ішінде иодтың тотықтырғыш қасиеті жоғары
Хлорға қарағанда бром жоғары температурада қайнайды
Реакцияға түсу қабілеті ең жоғары галоген – фтор
Иодқа қарағанда бромның тотықтырғыш қасиеті жоғары
Бром хлорды оның тұзының құрамынан ығыстырып шығарады
Фтор электронды оңай қосып алады
5. Топ бойынша жоғарыдан төмен қарай ядро зарядының артуы бойынша 16-топ элементтері: Se,
Te, Po қасиеттеріне болжам жаса.

135