Page 139 -
P. 139

9.  Химиялық реакциялардың жылдамдығы





            Химиялық реакция жылдамдығын білу                  Сен:
            және анықтау не үшін қажет? Оны қалай
            арттыруға немесе азайтуға болады? Ол               ■  химиялық реакциялар әртүрлі
                                     уақыт өзгерісіЛЫҚ НҰСҚА
            үдеріске не әсер етеді?                              жылдамдықпен  жүруі мүмкін екенін;
            1. Химиялық реакциялар бірдей уақытта
            жүреді ме?                                         ■  химиялық реакция жылдамдығына
            2. Химиялық реакциялардың жүру                       температура өзгерісінің әсерін;
   Барлық құқықтар "Назарбаев Зияткерлік мектептері" ДБҰҰ-ға тиесілі
            жылдамдығын қандай шама сипаттайды?                ■  химиялық реакция жылдамдығына
            3. Әртүрлі жылдамдықпен жүретін                      концентрацияның әсерін;
            химиялық реакцияларға мысалдар келтір.             ■  химиялық реакция жылдамдығына
            4. Химиялық реакциялардың жылдамдығы                 әрекеттесуші заттардың жанасу
            туралы білім не үшін керек?                          ауданының, бөлшектер өлшемінің әсерін
            5.  Химиялық реакциялардың жылдамдығын               білесің.
            немен өлшеуге болатынын болжап көр.

                                                               Бұл тарауда:
              Химиялық реакциялардың кейбірі өте тез, кей-
           бірі  өте  баяу  жүреді.  Реакцияның  қандай  жыл-  ■  катализаторды реагенттерден ажырата
           дамдықпен  жүретінін  білу  адам  үшін  қажетті.      алуды;
           Себебі,  оның  тамақ  өндірісіндегі,  металлургия,
           денсаулық  сақтау  саласындағы,  экономикадағы,     ■  ингибитордың әсерін;
           экологиядағы маңызы шексіз.                         ■  бөлшектер теориясы тұрғысынан катализ
              Кез  келген химиялық реакцияның жылдамды-          үдерісін түсіндіруді;
           ғы  реагенттердің  немесе  реакция  өнімдерінің  бі-  ■  катализатор қатысындағы экспериментті
           реуінің  концентрацияларының  уақыт  бірлігінде       жоспарлауды;
           өзгеруімен сипатталады.
                      ЖОБА
                                                               ■  газдар қатысындағы химиялық
             Реакцияның           реагент немесе өнім            реакциялардың жылдамдығына қысымның
                 орташа    =  концентрациясының өзгерісі         әсерін;
            жылдамдығы
                                                               ■  химиялық реакция жылдамдығына
              Химиялық  реакция  жылдамдығына  түрлі  фак-       факторлардың әсерін жинақтап қорытуды
           торлар:  заттар  концентрациясы,  температура,  ка-   білетін боласың.
           тализатор,  әрекеттесуші  заттар  табиғаты,  газдар
           үшін  қысым  және  гетерогенді  реакциялар  үшін
           қатты заттың жанасу бетінің ауданы әсер етеді.
   134   135   136   137   138   139   140   141   142   143   144