Page 181 -

Гамма-сәуле. Гамма-сәуле кезінде масса өзгерісі шамалы СЕН БІЛЕСІҢ БЕ?
ғана болғандықтан оны ескермейді, заряд та өзгеріссіз қалады.
Радиоактивтіліктің ашы-
3-ТАПСЫРМА. Тапсырманы орында. луынан кейін көптеген
1. Торийдің 232 Th радиоактивті атомы висмут Bi-212 атомын түзді. өндірушілер тұрмыстық
90
Осы өзгеріс кезінде қанша радиоактивті α- және β-ыдыраулар жү- заттардың құрамына жаңа
зеге асты? Ядролық реакциялардың теңдеулерін құрастыр. «керемет әсерлі» заттарды
2. Ядролық өзгерістердің тізбегін жүзеге асыр: қоса бастады. ХХ ғасыр-
дың бірінші жартысында
239 U β→ 239 Nb β→ 239 Pu α→ 235 U α→ 231 Pb
92 93 94 92 90 әртүрлі елдер радиоак-
3. Неон үшін ядролық реакциялардың тізбегін құрастыр: β, β, β, α, α, тивті нан, тіс пастасы, кос-
β, α, α. метика, ваннаға арналған
Барлық құқықтар "Назарбаев Зияткерлік мектептері" ДБҰҰ-ға тиесілі
тұздарды шығара бастады.
СҰРАҚТАР МЕН ТАПСЫРМАЛАР Осындай сәнге сай кейбір
тауарларға құрамында ра-
1. α- немесе β-ыдырау нәтижесінде радиоактивті химиялық элемент-
терге не болады? дий болмаса да радийдің
атын бере бастады.
2. Радийдің α-ыдырауы реакциясының мысалында ядро заряды мен
массалық санның сақталу заңдылығын түсіндір.
3. Қалай ойлайсың, радиоактивті ыдырау кезінде атомның қай бөлігі
өзгеріске ұшырайды? Жауабыңды түсіндір.

4. Келесі реакцияларда радиоактивті ыдыраудың қай типі байқалады?
226 Ra→ 222 Rn
80 86
239 Np→ 239 Pu
94
93
148
152 Sm→ ЖОБАЛЫҚ НҰСҚА
Nd
62 60
111 Pd→ 111 Ag
46 47
5. Радий 226 Ra α-ыдыраудың нәтижесінде радонға 222 Rn айналады.
Радийдің радиоактивті ыдырау теңдеуін жаз.

α-бөлшектер
β-бөлшектер
х-бөлшектер –
гамма сәулесі
γ-сәулелер –
рентген сәулелері

нейтрондар

қағаз алюминий қорғасын бетон
пластина пластина

▲ Сәулелену мен өтудің түрлері
▲ Уранның 235 U
92
радиоактивті ыдырау
үдерісі

181