Page 187 -

Қазақстандағы (Қордай) алғашқы өндірістік кен орны 1951 Атом өнеркісібі
жылы құрылды. 1960 жылдардың соңында Оңтүстік Қазақ- (atomic industry) – уран
кенін өндірумен, өңдеу-
стандағы Шу-Сарысу және Іле ойпаттарында әлем бойынша
мен шұғылданатын, одан
ірі уран кендеріне айналған уран провинциясы құрылды. атом энергиясын (ядро-
1997 жылы 14 шілдеде Қазақстан Республикасы Президен- лық энергияны) өндіретін
тінің Жарлығымен «Қазатомпром» Ұлттық Атом Компаниясы және сол энергияны пай-
құрылды. Холдингтің құрамына «Волковгеология» геологиялық даланып жұмыс істейтін
барлау компаниясы, үш кен басқармасы (Степное, Центральное, өнеркәсіп саласы.
Шестое) және Үлбі металлургиялық зауыты кірді. Атом электр
«Қазатомпром» ҰАК АҚ әлемнің ірі ресурстық базаларының станциясы (АЭС)
Барлық құқықтар "Назарбаев Зияткерлік мектептері" ДБҰҰ-ға тиесілі
(nuclear power plant) –
ЖОБАЛЫҚ НҰС
біріне уран жеткізетін әлемдегі ірі табиғи уран өндіруші болып циясы.ҚА
табылады. Қазатомпром уранды тек Қазақстан Республикасын- атом (ядро) энергиясын
электр энергиясына ай-
да өндіреді және өндірістік ірі базасында 300 мың тоннадай налдыратын электр стан-
уран қоры бар.

3-ТАПСЫРМА. Орында.
1. «Қазатомпром» Ұлттық Атом Компаниясының жұмыс бағытын
көрсететін сызба немесе кесте құрастыр. Тапсырманы орындау
үшін қосымша ақпарат көздерін пайдалан.
2. «Қазатомпром» холдингінің жарнамалық акциясын ұйымдастыр.
Ол үшін қосымша меңгерілген ақпаратты пайдаланып, жарнама-
лық плакат әзірле.
СЕН БІЛЕСІҢ БЕ?
4-ТАПСЫРМА. Топтық жұмыс.
1-топ. Қазақстандағы фондық радиация туралы қосымша материалмен Қазақстанда қуаттылығы
танысыңдар. Қазақстанның фондық радиациясы жоғары аймақтарын 350 МВт бірден-бір атом
анықтаңдар. Оларға қысқаша анықтама беріңдер: көздері, проблемаларды электр станциясы Ақтау
шешу жолдары. қаласында болды. АЭС
2-топ. Атом энергетикасын қолдануға байланысты қоршаған ортаның 1973–1999 жылдары жұ-
проблемаларын ата. Радиоактивтіліктің тірі ағзалар мен адам ағзасына оң мыс жасаған. Бүгінгі таңда
және теріс әсерінің тізімін жаса. Ақтау қаласында қуаттылы-
3-топ. Ядролық қалдықтарды жою мен радиоактивті қалдықтарды зарар- ғы 600 МВт болатын жаңа
сыздандыру проблемасын сипаттаңдар. атом электр станциясын
салу мәселесі талқылану-
Ядролық энергетика Жердің климатының өзгеруіне әсер ет- да. Елімізде шамамен зерт-
пейді, себебі реакторлар көмірқышқыл газын бөлмейді. Алайда теуге арналған 5 ядролық
атом электр станцияларының көбеюі уранның бүкіләлемдік реактор жұмыс жасайды.
қорының сарқылуына әкеледі. Ол өз кезегінде оның бағасының
қымбаттауына себеп болады. Сонымен қатар радиоактивті
қалдықтардың мөлшері қоймада сақталатын мөлшерінен әл-
деқайда көбеюі ықтимал. Осылайша энергия алуға жарайтын
уран кені радиоактивті қалдықтармен бірге көміліп кетуі мүмкін.
Бірақ пайдаланылған уран кенін пирометаллургиялық жолмен
өңдеу барысында оны қайтадан реакторларда ядролық энергия
алуға мүмкіндік береді.
АҚШ АЭС-інің № 2 блогында болған апат кезінде барлық
дерлік радиоактивті заттар қорғаныш қабықшасында сыртқа

187