Page 75 -

4.5 Қышқылдар мен негіздердің Көп адам маса
шаққан жердің,
электролиттік диссоциациясы қалақайдан күйген
орынның қалай
қышитынын біледі.
1-ТАПСЫРМА. Мынадай электролиттердің толық электролиттік дисоциа- Жағымсыз сезімді
циялану теңдеулерін жаз: стронций гидроксиді, калий нитраты, азот қыш- жою үшін теріні
ЖОБАЛЫҚ НҰСҚА
қылы, калий гидроксиді, стронций хлориді, калий нитраты, азот қышқылы, ас содасының
калий гидроксиді, стронций хлориді, хром (III) хлориді, хром (III) сульфаты, ерітіндісімен
күкірт қышқылы. Бұл электролиттерді қандай топтарға біріктіруге болады? сүрту керек. Қалай
Жіктеу қандай қағида бойынша жүргізілді? ойлайсың, бұл әдісті
Барлық құқықтар "Назарбаев Зияткерлік мектептері" ДБҰҰ-ға тиесілі
химиялық тұрғыда
Кейбір топтардың ортақ қасиеттері олардың құрамындағы түсіндіруге болады
бірдей құрылымдық құрамбірліктердің болуымен түсіндіріледі. ма?
Электролиттер үшін бұл иондар болып табылады.

2-ТАПСЫРМА. Диссоциация кезінде қандай жалпы ортақ иондар түзіледі: ТІРЕК СӨЗДЕР:
a) күкіртті және хлорсутек қышқылы;
ә) калий және барий гидроксиді; ■ қышқылдық
б) кальций нитраты және мырыш хлориді? ■ негіздік
Осы электролиттер үшін электролиттік диссоциациялану
теңдеуін жаз. Электролиттік диссоциация теориясы тұрғысынан:
қышқылдар – бұл диссоциациялану кезінде катион түрінде
тек сутек-катиондарын H + түзетін электролиттер (гидроксоний
(ер.)
ионы H O + ;
3 (ер.)
негіздер – бұл диссоциациялану кезінде анион түрінде тек
гидроксид аниондарын ОH - түзетін электролиттер.
(ер.)
Тұздардың диссоциациялану үдерісі түрліше жүреді. Орта Қышқыл Сілті
тұздар диссоциацияланғанда тек металл катиондары мен қыш- Индикатор
қыл қалдығының аниондарын түзеді, ал қышқылдық тұздар
диссоциацияланғанда сонымен қатар сутек катиондары да ▲ Қышқыл және сілті
түзіледі: ерітінділеріндегі
индикатор
– орта тұз Na CO =2Na + + CO 2-
2 3(сулы) (сулы) 3(сулы) түсінің өзгеруі
– қышқылдық тұз NaHCO =Na + + HCO -
3(сулы) (сулы) 3(сулы)
HCO - = H + +CO 2-
3(сулы) (сулы) 3(сулы) Сулы ерітіндінің
қышқылдылығы
Қышқылдардың диссоциациясы кезінде сутек катиондары- (acidity) ондағы оң за-
ның түзілуі олардың жалпы ортақ қасиеттерін түсіндіреді: қыш- рядталған сутек ионда-
қылдық дәмі, индикатор түсінің өзгеруі (1-сурет), металдармен рының болуына байла-
нысты H + .
және олардың оксидтерімен, гидроксидтерімен әрекеттесуі. (сулы)
Сілтілердің ортақ қасиеттері: сабын сияқты сезілуі, индика- Сулы ерітіндінің
тор түсінің өзгеруі (1-сурет), қышқылдық оксидтермен және негізділігі
қышқылдармен әрекеттесуі диссоциациялану кезінде түзілетін (basicity) ондағы теріс
зарядталған гидроксид
гидроксид иондарының болуымен түсіндіріледі.
иондарының болуына
байланысты OH - .
(сулы)
75