Page 85 -
P. 85

СЕН БІЛЕСІҢ БЕ?
            Электролит (қышқыл/негіз)  Күшті қышқыл           Әлсіз  негіз
                                      Гидролизге ұшырамайды,                       Гидролизге тек тұздар ғана
            Күшті қышқыл
                                      орта бейтарап                                ұшырамайды. Майлардың
            Әлсіз қышқыл                                                           сілтілік гидролизімен са-
                                                                                   бындар  алады  (3-сурет).
                                                                                   Алғашқы  сабын  Ежелгі
             СҰРАҚТАР МЕН ТАПСЫРМАЛАР                                              Римде пайда болды. Аңыз
                      ЖОБАЛЫҚ НҰСҚА
             1.  Аталған тұздар үшін гидролиздің бірінші сатысының молекулалық     бойынша,  «сабын»  сөзі
                 және иондық теңдеулерін жаз:                                      сол  кезде  пайда  болған
                 a)  калий сульфиты;                                               (ағылшынша «soap»). Са-
                 ә)  мыс (II) хлориді;                                             пон тауында ежелгі рим-
   Барлық құқықтар "Назарбаев Зияткерлік мектептері" ДБҰҰ-ға тиесілі
                 б)  хром (III) нитраты;                                           діктер құдайларға құрбан-
                 в)  натрий сульфиді.                                              дық шалған. Жаққан кез-
                                                                                   де май күлмен араласып,
             2.  Тұздардың сулы ерітінділерінде гидролиз қай теңдеуге сай жүреді:  осы қоспа Тибр  өзеніне
                      -
                              →  HCN+OH
                 a)  CN + HOH  ←         -                                         ағып  отырған.  Адамдар
                        2-
                                →  H PO + OH
                 ә)  HPO + HOH  ←      -     -                                     кір киімдерін өзенде жу-
                        4           2  4
                              →  CuOH + H
                      2+
                 б)  Cu + HOH  ←      +   +                                        ған кезде осы қоспамен
                                                                                   кір жуудың оңайлағанын
                              →  FeOH + H
                      3+
                 в)  Fe + HOH  ←      2+  +
                                                                                   байқаған.
                 Гидролиздің реакция теңдеулерін молекулалық түрде толықтырып
                 жаз.
             3.  Неліктен калий сульфаты мен хром (ІІІ) нитратының ерітінділері
                 әрекеттескенде күкіртсутектің өткір иісі сезіледі? Бақыланатын құ-
                 былыстарды түсіндір. Осы реакцияның басқа қандай белгілері бар?
                 Жүретін реакция теңдеулерін молекулалық және иондық түрде жаз.
             4.  Нөмірленген үш сынауықта ерітінділер бар:
                 a)  алюминий хлориді, калий фосфаты, калий хлориді;
                 ә)  қорғасын (II) нитраты, цезий карбонаты, литий сульфаты.
                 Тек әмбебап индикаторды пайдалана отырып, әрбір сынауықтағы
                 ерітіндінің құрамын қалай анықтауға болады? Жауабыңды түсіндір.
                                                                                   ▲  3-сурет. Үй
             5.  Мынадай тұздардың ерітінділерінде лакмустың түсі қандай болады?      жағдайында
                 a)  сынап (II) нитраты;                                              жасалған сабын
                 ә)  калий сульфаты;
                 б)  натрий нитриті.

                 Жауабыңды молекулалық және иондық түрдегі реакция теңдеу-
                 лерімен дәлелде.
             6*. Гидролиз реакциясының молекулалық теңдеулерін жаз:
                 a)  фосфор (V) хлориді;
                 ә)  алюминий карбиді;
                 б)  литий нитриді.












                                                                                                         85
   80   81   82   83   84   85   86   87   88   89   90